In het rapport schrijft de commissie dat uit een groot aantal gezaghebbende reportages blijkt dat er sprake is van ‘schendingen van de internationale mensenrechten en het internationaal humanitair recht, alsmede aanwijzingen voor genocide’. 

Omdat de Israëlische instituten nauw samenwerken met de IDF, de Israëlische strijdkrachten, zijn samenwerkingen met die instituten volgens het rapport niet los te zien van deze mensenrechtenschendingen en kan dat leiden tot medeplichtigheid daaraan. ‘Overheidspartners zijn institutioneel verbonden met de activiteiten van het IDF zelfs als zij daar zelf niet direct aan bijdragen.'

Morele integriteit 

‘Het verstrekken van materiële en immateriële steun via academische samenwerkingsprojecten van partners die in verband worden gebracht met mensenrechtenschendingen of onethische praktijken is in tegenspraak met de taak die de universiteit zich stelt om zich in te spannen voor de naleving van mensenrechtenprincipes en -waarden’, aldus de commissie. Voortzetting van institutionele samenwerkingen komen zo op gespannen voet te staan met het uitdragen van de kernwaarden van universiteit.

Zo lopen Leidse onderzoekers het risico ‘om (ongewild) bij te dragen aan schendingen van de mensenrechten of het internationaal humanitair oorlogsrecht en de pleging van genocide’.

Daarnaast adviseert de commissie om samen met universiteitskoepel UNL de Europese Commissie aan te sporen om Israëlische deelname aan onderzoeksconsortia te herzien.

Een minder verstrekkende maatregel dan opschorting was niet mogelijk: ‘De commissie is van oordeel dat minimaliseren, of enige andere minder ingrijpende maatregel dan opschorten, geen effectieve manier is om morele schade te vermijden. Elke vorm van voortzetting van de samenwerking impliceert immers indirecte betrokkenheid bij moreel problematische praktijken en tast daarmee de morele integriteit van de universiteit aan.’

De commissie benadrukt dat individuele onderzoekscontacten en samenwerkingen van Leidse onderzoekers met collega’s van Israëlische kennisinstellingen voortgang kunnen vinden, ‘met inachtneming van de door de universiteit voorgeschreven eisen van wetenschappelijke integriteit’.

Uitfaseren

In een bericht op de universitaire website reageert het college van bestuur op het advies van de commissie. In het geval van één project waarbij de partner direct en structureel verweven is met leger en defensie, wil het college de samenwerking beëindigingen. Het is onduidelijk over welke instelling het gaat: de naam is in het rapport zwartgelakt.

Sommige andere samenwerkingen wil het college uitfaseren. ‘In Europese consortia met een Israëlische partner met een hoog risicoprofiel, meerdere niet-Israëlische partners en zonder direct contact tussen Leiden en de Israëlische partner, laat de universiteit de lopende contractperiode uitlopen. De universiteit trekt zich terug bij een eventuele verlenging van het project.’

Het beleid voor samenwerkingen in de toekomst heeft het universiteitsbestuur gebundeld in een nieuw koersdocument. Hierin zet het college uiteen op welke basis mogelijke nieuwe partnerschappen wel of niet kunnen worden aangegaan.

De aanstelling van de commissie volgde op een reeks oproepen, opiniestukken, protesten en bezettingen door studenten en medewerkers de afgelopen jaren. De commissie Mensenrechten/Conflictgebieden bracht in juli 2025 al het advies uit om uitwisselingsprojecten van studenten stop te zetten.

Het besluit van Leiden komt laat in vergelijking met andere universiteiten. In juni 2025 besloot het college van bestuur van de Erasmus Universiteit Rotterdam al om al haar samenwerkingen met de Bar-Ilan University, Hebrew University en University of Haifa te bevriezen.

De Radboud Universiteit Nijmegen ging al in oktober 2025 geen nieuwe samenwerkingen aan met Israëlische kennisinstellingen op universitair-, facultair- en instituutsniveau.