donderdag 1 oktober 2026
Frank Israel was de scherpe geest van de Sterrewacht
Ook buiten de universiteit was Frank Israel (1946 – 2026) een vertrouwd en toegankelijk gezicht van de sterrenkunde. ‘Hij schuwde hij de discussie niet, ook wanneer die fel werd en hem soms persoonlijk raakte’, schrijft hoogleraar Ignas Snellen.
donderdag 1 oktober 2026
Hoe kwamen eeuwenoude kralen uit Egypte terecht in Elst?
In Middeleeuwse graven teruggevonden kralen waren niet alleen van de elite maar ook van het gewone volk, zegt archeoloog Mette Langbroek. ‘Als er weer een kraal opduikt in Goirle of all places krijg ik nog altijd kippenvel.’
donderdag 1 oktober 2026
Hoe kraak je de code van een geheimtaal?
Overal ter wereld verzinnen mensen geheimtalen. De Noorse taalkundeprofessor Martin Krämer verzamelt en ontcijfert ze. ‘Soms is het echt taal van gangsters, niet de makkelijkste kring om binnen te komen voor een hoogleraar van middelbare leeftijd.’
donderdag 24 september 2026
De digitale wijkagent rukt op, hangjongeren DM’en: ‘Wij waren het deze keer niet’
Onderzoeker Jasper De Paepe wilde weten hoe agenten in Nederland en België fysiek en digitaal contact met burgers afwisselen. Hij mocht – op de fiets – mee de wijken in. ‘De verwachtingen zijn torenhoog, alsof wijkagenten supermannen zijn.’
donderdag 17 september 2026
Laten we tech ook emoties lezen, of is dat een slecht idee?
Technologie om gevoelens te herkennen is nog lang niet foutloos. Filosoof Alexandra Prégent pleit voor emotionele privacy. ‘Het grootste risico is dat we stoppen met vragen stellen.’
donderdag 17 september 2026
Mopperend genoot Jan Just Witkam van zijn onbegrensde vrijheid
Arabist Jan Just Witkam (1945-2026) kon dwars en kritisch zijn, maar was tegelijkertijd intens gehecht aan de universiteit waar ‘niets mocht, maar alles kon’, schrijft oud-rector Carel Stolker.
donderdag 10 september 2026
Eindelijk kunnen narcolepsiepatiënten wakker blijven (en beter slapen)
Dankzij een nieuw medicijn kunnen niet alleen de symptomen maar ook de oorzaak van narcolepsie worden bestreden. Hoogleraar slaapstoornissen Gert Jan Lammers spreekt van een doorbraak. ‘Ik heb dit effect nog nooit eerder gezien.’
donderdag 10 september 2026
Tibetaans verzet is naar elkaar omkijken: ‘Ze hoefden niet voor me te zorgen, maar deden dat wel’
Generaties Tibetanen groeiden zonder ouders op in India en vonden op school hun nieuwe familie. Zo ook de vader van antropoloog Dawa Lokyitsang die empathie ziet als vorm van verzet tegen de Chinese onderdrukking. ‘Deze gemeenschap brengt Tibet tot leven.’
donderdag 3 september 2026
Hoe kan het dat sommige mensen altijd maar verdwalen? Op Lowlands proberen ze het antwoord te vinden
Op Lowlands bouwden Leidse psychologen een doolhof om onderzoek te doen naar atopia, ook wel ‘ruimtelijke dyslexie’. ‘Zo’n één op de twintig mensen verdwaalt de hele tijd, iedere dag, en we weten er niks vanaf.’
donderdag 3 september 2026
Matten met memes: hoe Indonesische moslims elkaar (al dan niet grappig) te lijf gaan
In Indonesië vallen aanhangers van religieuze organisaties elkaar op speelse wijze aan op social media. Dat kan spanningen wegnemen maar soms juist voor conflicten zorgen. ‘Een meme kan in het verkeerde keelgat schieten.’
zaterdag 25 juli 2026
In memoriam: Harry Stroomer (1946-2026) was kenner van de Berbercultuur
Emeritus hoogleraar Afro-Aziatische talen en culturen Harry Stroomer is op 19 juli op 79-jarige leeftijd overleden. Stroomer publiceerde vorig jaar zijn levenswerk: een woordenboek van de Berbertaal Tashelhiyt naar het Frans van ruim tweeduizend pagina’s. ‘Maar Harry deed veel meer’, schrijft vakgenoot Maarten Kossmann.
vrijdag 26 juni 2026
Chemisch bioloog Hermen Overkleeft wint Spinozapremie: ‘Het is een teamprijs’
Hermen Overkleeft, hoogleraar bio-organische chemie aan de Universiteit Leiden, heeft de Spinozaprijs gewonnen voor de innovatieve wijze waarop hij kanker en stofwisselingsziekten probeert te genezen.