donderdag 16 april 2026
Onderzoek met minirobotjes: zelfstandig zwemmende kettinkjes lijken te leven
Leidse natuurkundigen bouwden een microscopisch klein apparaatje dat zich behendig voortbeweegt langs obstakels. ‘Je kunt je voorstellen dat een robotje zelfstandig zijn weg vindt om een monster te nemen of medicijn af te leveren.’
donderdag 16 april 2026
Deze sterrenkundige zoekt naar buitenaards leven vanuit een luchtballon
‘Iedereen die statistiek snapt, is ervan overtuigd dat buitenaards leven bestaat’, zegt sterrenkundige Willeke Mulder. Ze ontwikkelde een nieuw meetinstrument om dat op te sporen en testte het vanuit een luchtballon.
donderdag 2 april 2026
Waarom vechters vechten: professor analyseert video’s van knokpartijen
Waarom gaan mensen in het openbaar met elkaar op de vuist? Om dit te onderzoeken bekeek hoogleraar geweld en ordehandhaving Don Weenink honderden video’s uit binnen- en buitenland waarin mensen elkaar pijn doen. Hij zoekt de momenten waarop besluiten mensen om geweld te gaan gebruiken - en een weg naar geweldloosheid.
donderdag 2 april 2026
Vogels fluiten niet: op pad met bioloog Carel ten Cate. ‘Nog geen procent is onderzocht’
Koerende duiven, scheldende eenden en schreeuwende scholeksters: als het gaat om vogelgeluiden is er vooral nog veel onbekend, schrijft gedragsbioloog Carel ten Cate. Mare ging met hem vogels kijken én luisteren. ‘Er zijn nog veel open vragen.’
donderdag 26 maart 2026
Het taboe op hiv-besmetting in Indonesië treft vooral vrouwen: ‘Je bent een slecht mens’
In Indonesië veroorzaakt het sociale stigma op hiv-besmetting onnodig veel vrouwelijke slachtoffers, zag onderzoeker Najmah tijdens haar veldwerk. ‘Buren, vrienden en Instagram-influencers bepalen dat je vroom en volgzaam moet zijn.’
donderdag 26 maart 2026
Mijn baanbrekende opa (en oma): kleindochter maakt film over kankeronderzoeker
Emeritus hoogleraar Lex van der Eb zorgde voor een revolutie in kankeronderzoek en legde de basis voor het coronavaccin. Kleindochter Claire Visser eert hem in een film. ‘Zonder mijn oma was dit niet mogelijk geweest.’
donderdag 26 maart 2026
Leidse astronomen ontdekken jonge planeet: ‘We vermoedden al dat er iets zat’
Leidse astronomen hebben opnieuw een jonge planeet ontdekt rond ster WISPIT 2, op ruim 400 lichtjaar van de aarde. Het is de tweede jonge planeet rond die ster die is waargenomen, en ook de tweede planeet in wording die ooit is gezien.
donderdag 26 maart 2026
De stad? Het platteland is pas gevaarlijk!
Hoewel de beeldvorming lange tijd anders was, blijkt dat steden al sinds de late middeleeuwen minder criminaliteit kennen dan het platteland. ‘We hebben een diepgeworteld beeld van de stad als gevaarlijke plek. Maar het tegendeel is waar.’
donderdag 19 maart 2026
Vici-beurs voor meer aandacht voor inheemse kennis: ‘Gaan we elkaar vinden, of niet?’
Wat gebeurt er als wetenschappelijke en inheemse kennis samenkomen? Mariana Françozo kreeg een Vici-beurs om dat te onderzoeken. ‘Er wordt met geen woord gerept over de inheemse geschiedenis. Niks, nada, noppes. Alsof die volken niet bestaan hebben.’
donderdag 19 maart 2026
Vrouwen verdienen betere nazorg na kanker, vindt seksuoloog
Vrouwen die zijn genezen van gynaecologische kanker hebben vaak nog lang last van klachten bij het vrijen. De nazorg kan vaak nog beter, aldus seksuoloog Isabelle Suvaal.
donderdag 19 maart 2026
Hoe mangamakers het Japanse leger eren
Waarom komt het Japanse leger er zo goed vanaf in manga? Max Warrack zit hoe de verschuiving in de publieke opinie doorwerkt in de populaire strips. En opvallend genoeg reageert de overheid huiverig.
donderdag 12 maart 2026
Kunnen duizend pompen de Noordpool redden?
Het ijs op de Noordpool smelt zo snel dat de eerste ijsvrije zomer al in 2050 dreigt. Fonger Ypma probeert het tij te keren door zeewater omhoog te pompen en zo het ijs dikker te maken. ‘Het is pionieren, maar ik geloof erin.’