donderdag 12 november 2026
Seksueel geweld van Hollandse soldaten in Indonesië ging in de doofpot ‘en blijft taboe’
Nederlandse militairen die in Indonesië vrouwen verkrachtten kregen geen of veel te lage straffen, ontdekte historicus Jonathan Verwey. ‘Straffen voor verkrachtingen waren soms even laag als voor het stelen van een vulpen.’
donderdag 12 november 2026
‘We doen veel te weinig met AI’, betoogt hoogleraar
De Universiteit Leiden is veel te traag met de inzet van AI, stelt hoogleraar Onderwijstechnologie in de Natuurwetenschappen Ludo Juurlink. ‘Driekwart van de studenten vindt dat ze er niet goed op worden voorbereid, terwijl de arbeidsmarkt daar wel om vraagt.’
donderdag 5 november 2026
Keuzestress? Uitstellers missen vaak kansen
Durf je te gokken of heb je last van verlammingsangst? Psycholoog Selin Topel onderzocht hoe leeftijden, angsten en de omgeving beslissingen beïnvloeden.
donderdag 5 november 2026
Dealen met beroemde dieren: ‘Ze kunnen een goed uithangbord zijn voor hun soort’
Behalve probleemwolven bestaan er ook terrorzwanen, boze bavianen en streakende oehoes. Leidse ecologen publiceerden over beroemde beesten en hoe het publiek reageerde op interventies door natuurbeheerders. ‘We bekijken dieren door een menselijke lens.’
donderdag 5 november 2026
Sterrenstelsels zijn sneller ontstaan dan gedacht: ‘Nu gaan we uitvogelen hoe het echt zit’
Nieuwe observaties van telescopen als ALMA en James Webb roepen nieuwe vragen op over het ontstaan van sterrenstelsels, vertelt astronoom Jacqueline Hodge. ‘In het begin was het universum extreem saai.’
donderdag 5 november 2026
De cultuur van de Esten: als je verandering wil, moet je geluid maken
Wat is het echte Estland? Een lange geschiedenis van machtsovernames leidde tot onzekerheid over nationale identiteit. Maar samen paddestoelen zoeken of muziek maken brengt Esten bijeen, ontdekte antropoloog Siyun Wu. ‘Als je onafhankelijk wil zijn, moet je zingen.’
donderdag 5 november 2026
Alleen extreemrechts droomt nog van de hereniging van Vlaanderen en Nederland
De Groot-Nederlandse gedachte (een hereniging met Vlaanderen) is gaandeweg de geschiedenis gekaapt door extremisten, stelt de Belgische historicus Harold van der Kraan. ‘Wilders is slim genoeg om er geen groot thema van te maken.’
donderdag 29 oktober 2026
Wat meertaligheid zegt over het brein: ‘Het geeft ons een inkijkje in wat ons menselijk maakt’
Aan hersenen is te zien of mensen meerdere gevarieerde talen spreken, ontdekte linguïst en neurowetenschapper Olga Kepinska, die binnenkort foetussen gaat onderzoeken. ‘Je ziet een afdruk van wie we zijn.’
donderdag 29 oktober 2026
Wetenschappers onderzoeken de zee: oneindig diep en onvoorspelbaar
Op één dag promoveerden twee wetenschappers op onderzoek naar de zee. Milieuwetenschapper Haye Geukes bestudeert hoe natuur kan helpen bij het versterken van de kust. Etnograaf Jackie Ashkin ziet de oceanografie ook als maatschappelijk vraagstuk.
donderdag 15 oktober 2026
Wat maakt horror zo lekker? ‘Van angst kun je ook leren’
Horrorfilms trekken volle zalen en dystopische literatuur is populair. Waarom willen we zo graag bang worden gemaakt? ‘Het zijn nepgevoelens. Je bent niet echt bang, want anders zou je de bioscoop uitrennen.’
donderdag 15 oktober 2026
Depressief? Dat moet handboek DSM niet bepalen zegt hoogleraar Eiko Fried
De psychologie leunt veel te veel op handboeken en biologisch onderzoek, vindt hoogleraar Eiko Fried. In zijn oratie pleit hij voor een radicaal andere manier van diagnosticeren. ‘Soms heb je meer aan een baan dan aan een therapeut.’
donderdag 8 oktober 2026
Aan de slow violence van Super-El Niño is niet te ontkomen
Landen die nauwelijks uitstoten, zijn het grootste slachtoffer van klimaatverandering. Die tragiek is vooral van toepassing op Malawi, zegt antropoloog en afrikanist Tanja Hendriks. ‘Een kleine weersverandering leidt bijna altijd al tot hongersnood.’