‘Je moet niet meteen alles geloven wat in de pers verschijnt.’

Kent u die uitdrukking?

Het is de uitgekauwde dooddoener waarmee daders, mispeuteraars, betrapten en bestuurders hun straatje proberen schoon te vegen zodra er stront aan de knikker is. (Zie ook: ‘We herkennen ons niet in het geschetste beeld.’ En natuurlijk de onbetwiste klassieker: ‘We betreuren de ontstane ophef.’)

De decaan van Geesteswetenschappen zei het onlangs toen hij in de faculteitsraad een paar kritische vragen kreeg over wat is gaan heten #BASISgate.
De affaire in het kort: een penningmeester van de studievereniging van de opleiding International Studies (BASIS) had kennelijk zoveel hartzeer (en/of rancune) nadat zijn vriendin hun relatie had beëindigd dat hij haar persona non grata maakte. Hoe absurd zijn aantijgingen ook waren – fraude, bedreiging, brandstichting (ja echt, brandstichting) – het lukte hem om haar te schorsen en weg te pesten.

En: zij was niet de enige. Twee jaar eerder gebeurde precies hetzelfde. Ook toen moest een ex van dezelfde penningmeester het ontgelden. En ook zij belandde in een sociaal isolement na plotse­linge verdachtmakingen van wangedrag en fraude.

Je zou denken: één bullebak, twee slachtoffers, appeltje-eitje.

Dat concludeerde ook de ombudsfunctionaris die over de BASIS-vendetta rapporteerde. De verziekte sfeer werd volgens haar onderzoek veroorzaakt door structurele problemen binnen de vereniging. Er deugde weinig van het bestuur, waar belangenverstrengeling en persoonlijke relaties de besluiten beïnvloedden terwijl onafhankelijk toezicht ontbrak. 

‘Door deze karaktermoord heb ik blijvende schade opgelopen’, verklaarde het slachtoffer dat zich niet eens had mogen verdedigen tegen de onbewezen beschuldigingen. 

Ook opmerkelijk: de penningmeester is al vier jaar bestuurslid bij een studievereniging die uitsluitend toegankelijk is voor bachelorstudenten (wat hij dus zelf allang niet meer is).

Nogmaals: appeltje-eitje dus. Maar op wonderbaarlijke wijze gebeurde er…

…niets.

Of nou ja, toch wel. Het pesten bleef ook na de alarmerende bevindingen van de ombudsfunctionaris gewoon doorgaan, bleek uit interne correspondentie die Mare wist op te snorren.

En oké, het faculteitsbestuur kondigde ‘stevige maatregelen’ aan, maar verraadde zelf meteen hoe ‘stevig’ die daadwerkelijk waren. Er kwam namelijk ‘een traject met externe begeleiding om een cultuurverandering in te zetten’. Ook werd de raad van advies (zeg maar: de niet-pesters) op non-actief gezet.

En de dader(s) dan?

‘Met het bestuur van BASIS wordt een ander proces in gang gezet, maar over de details geven we geen informatie.’

Op de terechte vraag van de faculteitsraad waarom non-daders op non-actief werden gezet terwijl de boosdoener(s) ongemoeid bleven, antwoordde de decaan: ‘Je kunt wel een bestuur wegsturen, maar wat gebeurt er dan? Dan heb je een vereniging zonder bestuur.’

Eureka! 

Dat was inderdaad een perfecte oplossing geweest. Immers: een bestuur dat niet het zelfreinigende vermogen bezit om rotte elementen te elimineren verdient het niet om in functie te blijven. Wie wegkijkt en weigert op te staan tegen tirannen, is zelf medeplichtig. (Shout-out dus naar de twee bestuursleden die wél voortijdig opstapten.) Voor de rest geldt: opgeruimd staat netjes.

Maar dat bedoelde de decaan helemaal niet. Hij zei het juist ter verdediging van zijn niet-ingrijpen.

Studentenwelzijn is een van de speerpunten van de Leidse universiteit. In de strijd tegen stress, prestatiedruk en mentale problemen zijn er wellbeing weeks, moments & officers, trainingen, workshops, e-modules, buddy’s, support groups, POPcorners, meeting points, complimentenbomen en ‘acts of kindness’-pilaren. 

Studenten kunnen zich terugtrekken in een rustgevende ruimtecapsule (‘Het Mindfulnest’) of bij een ‘[s]TATTOO pop-up studio gesprekken op gang brengen over hoe we met elkaar (willen) omgaan’ waarna ze als aandenken een speciaal gemaakt ‘kunstwerk, denk aan een gedichtje of een plaatje’ mee naar huis mogen nemen.

Dat doen we allemaal wél, maar mentale terreur afstraffen door één pestkop weg te sturen of op zijn minst de geldkraan voor het BASIS-bestuur dicht te draaien? Dat is natuurlijk onbegonnen werk. En als iemand daarover begint te mekkeren geef je gewoon de boodschapper de schuld.

‘Je moet niet meteen alles geloven wat in de pers verschijnt.’

Mare kan zo’n dis best hebben, hoor. De lezer weet wel beter. Bovendien sloeg die opmerking nota bene op een letterlijke quote uit het wederhoor dat het faculteitsbestuur zélf per mail had aangeleverd (voeg in: emoyi van ontploffend hoofd). 

Maar een dralende decaan die zo nadrukkelijk zijn handen van een dossier probeert af te trekken (note to reader: International Studies is de heilige melkkoe van de faculteit) gooit ook zijn eigen ombudsfunctionaris en de twee slacht­offers voor de bus.