De universiteit gaat het huisvestingsbeleid anders aanpakken. Niet langer wordt er per faculteit gekeken wat er nodig is aan kantoren, kamers, collegezalen en labs. Het uitgangspunt wordt de behoefte aan huisvesting per campus. Daar zijn er drie van: Campus (Leidse) Binnenstad, de Science Campus en Campus Den Haag.

‘We kunnen niet anders dan concluderen dat de universiteit als geheel efficiënter met haar gebouwen moet omgaan’, schrijft het college van bestuur in het Strategisch Huisvestingsplan 2026-2035. ‘Gebouwen moeten slimmer worden benut en er worden panden afgestoten.’ De huisvestingslasten mogen voortaan maximaal twaalf procent bedragen op de krimpende universitaire begroting. Daarbij komt nog dat een aantal faculteiten de komende jaren een daling verwacht in het aantal studenten en werknemers. Kortom: De ‘gebouwenvoorraad is “te duur” aan het worden’.

De universiteit zit al niet meer in het Gravensteen, en heeft de panden Rapenburg 59 en 61 verkocht. Op de nominatie om afgestoten te worden staan Rapenburg 38, 5e Binnenvestgracht 8 en het Willem Einthovengebouw. Ook Plexus en het Regens Collegii gaan er op termijn uit.

Cultuur-historische waarde

Er is zelfs overwogen om de Oude UB (Rapenburg 70) waar nu het college zit te verkopen. Maar de ‘hoeveelheid medewerkers die hier gebruik van maakt is te omvangrijk om ze elders te huisvesten en ook is de cultuur-historische waarde van het pand te groot voor de universiteit’.

Verder schrijft het college dat ‘de geldende huisvestings-norm uit 2017 op zichzelf geen doel meer is’. Die is acht vierkante meter per werkplek. ‘Deze norm is ruim en kantoren worden onvoldoende efficiënt gebruikt.’ De bezettingsgraad is, zeker sinds corona, laag. ‘Enerzijds staan we daardoor voor de uitdaging om medewerkers te stimuleren vaker op de campus aanwezig te zijn. Tegelijkertijd moeten de aantallen werk- en overlegplekken worden teruggedrongen.’

Gebouwen krijgen volgens de plannen zogeheten ‘flexibele zones’, oftewel ‘overloopruimtes met daarin vrij toegankelijke werkplekken voor medewerkers en mogelijk studenten, inclusief bijbehorende voorzieningen zoals belcellen en vergaderruimtes’. Voor evenementen en colleges wil het bestuur ‘ruimtes creëren waarin eenvoudig geschakeld kan worden tussen blended, hybride en online onderwijsvormen’.

De universiteitsraad sprak maandag over de plannen, en neigt naar een positief advies, maar heeft ook stevige kritiek. ‘Het klopt dat er steeds minder wetenschappelijk medewerkers naar de universiteit komen’, zei Patrick Klaassen van personeelspartij UB, maar dat komt volgens hem door het gebrek aan fijne werkplekken. ‘De universiteit kiest nu juist voor nog meer flexplekken, terwijl er al een gebrek aan rustige werkplekken is. In elk overleg benadrukken we hoe belangrijk die eigen kantoren zijn. We krijgen consequent het antwoord: “Dat kan niet vanwege de kosten en de manier waarop er tegenwoordig wordt gebouwd.” Onze basisbehoefte is blijkbaar niet haalbaar. Er ligt een mooi plan, maar waar hebben we het eigenlijk over als er niet naar de medewerkers geluisterd wordt?’

Klaassen wil een analyse van vastgoed krijgen van het kantoorgebruik op de campussen. ‘Ik wil weten hoe het komt dat die kamers leeg staan.’

Flexibiliteit

Ook het loslaten van de huisvestingsnorm vindt de raad lastig. ‘Investeringen worden maatgevend voor de hoeveelheid ruimte die iedereen krijgt’, zei Agur Sevink (UB). ‘Dat past niet bij het idee dat er naar de gebruikers wordt gekeken.’ Dat maakt het ook moeilijker om ruimte af te dwingen, vreesde hij. ‘Er kan altijd worden gezegd: “We hebben de normen afgeschaft.”’

Anouk Moritz van studentenpartij DSP-SC had de nodige twijfels over het vermogen van de universiteit om flexibel om te gaan met de beschikbare ruimte. ‘In het nieuwe Spuigebouw in Den Haag is het erg lastig om zaken te organiseren. Veel ruimtes zijn alleen toegankelijk met LU-cards, ook plekken die geschikt zijn voor evenementen, dat maakt het allemaal erg complex. Het is een easy fix om dat wat te reduceren. Als je claimt dat je gebouwen toegankelijk wil houden moet je er geen forten van maken.’

‘De kernwaarden van de universiteit zijn “verbindend, vernieuwend, verantwoordelijk en vrij”’, reageerde Symen de Lange van studentenpartij LSP. ‘Die laatste waarde past niet erg bij overal een pas voor nodig hebben.’

Moritz: ‘Er komen nu vaste toegangspoorten in het Spuigebouw. Waarom wordt daar nu prioriteit aan gegeven? Er waren mobiele toegangspoortjes, dat past veel beter bij het gewenste beleid van flexibiliteit.’ Op 1 juni spreekt de raad met het college over de strategie.