Vijf motoren en drie auto’s banen de weg vrij op het Rapenburg om keizer Naruhito voor de poorten van het Academiegebouw af te zetten. In de brandende zon staan tegenover het Academiegebouw honderden mensen, waarvan een deel enthousiast met Japanse vlaggetjes zwaait. Zodra de keizer de auto uitstapt klinkt er gejoel en gejuich aan de overkant van de gracht. Naruhito knikt de meute beleefd toe en zwaait glimlachend terug.
Zijn komst is onderdeel van een driedaags staatsbezoek die de 426 jaar lange Nederlands-Japanse betrekkingen vieren. Achter de poorten van het Academiegebouw wordt Naruhito opgewacht door koning Willem-Alexander. Iets verderop staan onder meer burgemeester Peter Heijkoop, rector Sarah de Rijcke, collegevoorzitter Luc Sels en pedel Erick van Zuijlen.
De pers staat op veilige afstand achter een gespannen lint. Het overgrote deel van de journalisten zijn Japanse verslaggevers die de keizer op de voet volgen. Gewapend met krukjes en dikke mappen vol achtergrondinformatie, inclusief plattegrond van het Academiegebouw, staan ze paraat om het perfecte kiekje van de keizer te schieten.
Opspringende studenten
Nadat alle handen zijn geschud laat rector Sarah de Rijcke de keizer de Senaatskamer zien. Ze vertelt over de schilderijen van beroemde wetenschappers die aan de muren hangen, zo ook het portret van Johannes Josephus Hoffman, de allereerste hoogleraar Japan en China studies ter wereld en tevens oprichter van die opleiding aan de Universiteit Leiden.
De rondleiding wordt vervolgd naar het zweetkamertje. Daar laat koning Willem-Alexander, die in Leiden geschiedenis studeerde, zijn handtekening zien. Een verdieping erboven wordt de keizer langs een expositie geleidt die is samengesteld door Leidse musea.
Als Willem-Alexander en Naruhito langs het PJ Veth gebouw lopen, springen studenten van hun studieplekken op om een glimp op te vangen van de majesteiten. Wild zwaaiend proberen ze contact te leggen waarop koning Willem-Alexander glimlachend terugzwaait.
Aan het eind van de wandeling door de hortus botanicus staan er zes studenten van Japanstudies klaar die de eer hebben gekregen om met Naruhito te spreken. In afwachting op zijn komst knijpt één studente zenuwachtig in haar handen.
Gespannen
De formele sfeer van het gesprek wordt iets ontspannener als er een grap wordt gemaakt over het voor Nederland uitzonderlijk goede weer. ‘Hij was heel kalm, hij had geen haast en ik denk dat als hij niet weg had gemoeten hij nog wel een uur of langer met ons had staan praten’, vertelt bachelorstudent Japanstudies Dennis Overzet achteraf.
‘Ik vind het een hele eer’, aldus masterstudente Anna van Ark. ‘Het was heel gaaf. Hij had erg veel belangstelling en het was een heel natuurlijk gesprek. Ik was wel gespannen van tevoren, maar het viel me mee.’
‘Je merkte dat Zijne Majesteit de keizer heel geïnteresseerd was, hij bleef doorvragen naar onze studie’, aldus Overzet die ook ‘gezonde spanning’ had. Samen bespraken ze zijn bachelorscriptie, die gaat over de relatie tussen Japan en Korea en hoe de politieke meningen en uitingen van presidenten veranderen zodra ze worden aangesteld.
‘Ik ben er niet al te diep op ingegaan, want zulk soort politieke onderwerpen blijven wel gevoelig, ik wilde de sfeer luchtig houden.’
Toen keizer Akahito, de vader van de huidige Japanse keizer Naruhito, op 25 mei 2000 tijdens een staatsbezoek Leiden aandeed, gebeurde er iets bijzonders.
Toen Akahito met keizerin Michiko en koningin Beatrix langs het studentenhuis aan Rapenburg 51 liepen, schoven drie bewoners hun raam open.
Een van de studenten zei het enige Japanse woord dat ze kende, de begroeting ’Kon’nichiwa’. Toen koningin Beatrix vervolgens aan de keizer uitlegde wat een studentenhuis precies was, legde Akahito zijn hand op een stenen pilaar, iets wat tot vandaag de dag door Japanse toeristen nog wordt nagedaan.
Ter ere van dit historische moment hangt er nu een plakkaat naast de deur van Rapenburg 51 die een foto weergeeft van het bijzondere moment.