Je werkt bij Nieuwscheckers. Hoe belangrijk is factchecken?
‘Het is altijd belangrijk. De eerste explainer video die ik als videoredacteur voor Nieuwscheckers maakte, ging over een nepwaarschuwing die rondging in buurt-apps. Peter Burger, de eindredacteur, had een artikel geschreven over een oude truc (nepvolkstellers die langs de deur gaan, red.) die al honderden jaren meegaat. Fake news bestaat dus al heel lang, maar het wordt nu veel meer, sneller en beter verspreid door sociale media. Mensen nemen tegenwoordig ook minder tijd om dingen op te zoeken, omdat er zo’n grote hoeveelheid informatie is. AI maakt het nog moeilijker om echt en nep van elkaar te onderscheiden.’
Hoe maken jullie de video’s?
‘Eerst bedenken we waar het over moet gaan, daarna schrijf ik een script. Wanneer dat akkoord is ga ik naar de filmstudio. De apparatuur klaarzetten duurt altijd even.
Vervolgens ga ik filmen en is het hopen dat alles er goed opstaat. Soms trek ik nog wat poses voor de thumbnail. Zo ongemakkelijk, dat mag niemand ooit zien. Terug in mijn kantoor ga ik editen, een thumbnail maken, een caption schrijven en als laatste alles online gooien.’
Wist je al hoe je nepnieuws kunt herkennen?
‘Ik heb er vakken over gehad maar leer het vooral hier. Dat vind ik er ook het leukste aan. Ik schrijf zelf geen artikelen, maar voor de video’s ga ik op zoek naar beeldmateriaal. Zo kom je weer andere artikelen tegen en duik je onbewust in het onderwerp van de explainer.
‘De laatste die ik maakte ging over Sora, een platform waarmee je AI-video’s kunt maken. Als ik een video zie van een kat die vijf instrumenten speelt, weet ik dat dat niet echt is. Maar tijdens het zoeken naar beeldmateriaal kwam ik zo veel reacties tegen van mensen die zeggen: “Wauw, waarom wordt die vrouw boos op de kat? De kat is zo getalenteerd.” Dan denk ik: hoe kun je dit serieus nemen? Dat vind ik echt zorgwekkend.
Wat betreft AI denk ik dat veel jongeren zich meer bewust zijn van AI-gegenereerde beelden dan volwassenen. Maar vooral tieners zijn de verspreiders ervan. ‘Video’s waarin mensen worden opgeslokt in tornado’s en beren baby’s opeten of een douche waar alleen maar gehaktballen uit komen. Die troep, waar je gelijk vijf breincellen van verliest als je ernaar kijkt, pompen zij allemaal de wereld in.’
Factcheck je zelf wat je leest?
‘Eigenlijk niet. Maar ik zit al vijf jaar niet meer op social media en heb de troep wel een beetje geminimaliseerd. Het nieuws dat ik lees is van grote media en ik voel niet vaak de neiging om hun artikelen te factchecken.’
Wat hoop je te bereiken met je video’s?
‘Iedereen moet de video’s gewoon zien. Zodat iedereen weet hoe ze dit soort dingen moeten herkennen. Ik weet dat ik er niet de grote massa mee ga bereiken. Dat vind ik jammer. Maar Nieuwscheckers heeft een goede naam binnen de factcheckwereld. Uiteindelijk moet iedereen weten wie wij zijn.’