Columns & opinie
Bekentenis: ik was een kapitalistische tentamentrainer
Slechte studenten zijn een financiële melkkoe voor collega‘s die werken tentamentrainer, maar ook deze ‘docenten’ zijn nu de klos.
Mathijs de Jong
donderdag 19 maart 2026

Hoewel het niet-halen van een tentamen natuurlijk in alle opzichten erg Kaa Uu Tee is, vormt het ook een mooi moment voor zelfreflectie.

Zo zal het binnenslepen van een vier bij de meesten hopelijk de volgende vragen oproepen: had ik die ene opdracht nou wel echt begrepen? Waarom had ik uiteindelijk toch tijdgebrek aan het einde? Had ik wel genoeg gestudeerd?

Maar ook: zou een matcha latte in plaats van een banaan de volgende keer zorgen voor meer concentratie? En wellicht ook: had ik de avond voor mijn tentamen niet toch weer iets te veel gepilst en was ik dus niet stiekem toch een beetje brak?

Een andere keer heb je meer pech en heb je simpelweg geen reet van het vak gesnopen en/of liet het onderwerp je Siberisch koud. Dan resten je eigenlijk nog twee opties: het domweg nog een keer proberen óf een voldoende afkopen in de vorm van een ‘tentamentraining’.

En ik hoor u denken: wat in de kapitalistische diplomacratie is dát nu weer?

Eigenlijk is het erg simpel. U betaalt een grove smak geld om een medestudent – die dat vak wél met een 10 gehaald heeft – de stof in enkele dagen tijd bondig te laten uitleggen. Deze ‘docenten’ zijn niet werkzaam uit hoofde van de universiteit maar werken voor een commercieel bedrijf dat – uiteraard, dat voelt u al aan – het grootste deel van de winst in eigen zak steekt.

 

‘Ik weet het: de geest is zwak, maar mijn koopkracht is nog veel zwakker!’

Om twee redenen is dit fenomeen heel erg lelijk. Ten eerste zorgt dit ervoor dat studenten uit een rijk milieu – ondanks het feit dat ze misschien eigenlijk beter iets met hun handen hadden kunnen doen! – hun diploma letterlijk kunnen afkopen. Ten tweede vormt dit een uitholling van wat men de ‘academische houding van de student’ zou kunnen noemen.

Want waarom nog opdrachten maken, boeken lezen, je voor werkgroepen voorbereiden zodat je je kritisch tot de stof kan verhouden als je aan het eind van het vak ook gewoon een tentamen­traininkje kan volgen?

Het ergste is dat ik zelf een tijdlang als studentdocent voor zo’n vreselijk bedrijf werkzaam ben geweest. Ik weet het: de geest is zwak enz., maar mijn koopkracht nog veel meer!

Zo heb ik twee jaar lang tentamentrainingen gegeven voor een vak aan de VU. Dat kon ik zo lang gewetenloos doen, omdat ik mijn cognitieve dissonantie wist te sussen door mijzelf voor te houden dat ik zou doorgaan totdat iedereen het begreep, zelfs de grootst mogelijke oetlul. And so I did.

Maar toen mijn ‘mannetje’ mij vertelde dat er dit jaar geen interactieve sessies, maar ‘kennisclips’ gebruikt zouden worden, en dat ik enkel betaald zou worden voor het opgenomen materiaal, was mijn grens bereikt.

Dat er geld wordt verdiend over de ruggen van luie studenten is nog tot daaraan toe, maar dat ook nog te doen over de ruggen van docenten: dat was écht de grens.