Ze worden ook wel de pechgeneratie genoemd: studenten die tussen september 2015 en september 2023 een opleiding volgden. Die studenten kregen namelijk geen basisbeurs meer, maar konden lenen van de overheid. Met het geld dat het kabinet daarmee bespaarde, zou de onderwijskwaliteit omhoog worden geschroefd.

Voor medio 2015 kregen studenten die basisbeurs nog wél, en per september 2023 is die opnieuw ingevoerd. Iedereen die tussen 2015 en 2023 studeerde, heeft dus flink hogere schulden opgebouwd dan de generaties ervoor en daarna.

De verwachting was aanvankelijk wel dat de rente laag zou blijven. Van 2017 tot en met 2022 was dat ook zo: studenten betaalden toen namelijk helemaal geen rente over hun lening. Maar in 2023 was de rente 0,46 procent en in 2023 werd die maar liefst ruim vijf keer zo hoog (2,56 procent).  Om het financiële leed enigszins te verzachten, krijgen deze studenten nu een compensatie van de overheid. Het gaat om een bedrag van 44,50 euro voor iedere maand die een student binnen het leenstelsel recht had op een beurs. Voor studenten die vier jaar hebben gestudeerd, wordt het bedrag dus ruim 2000 euro. De compensatie zal vanaf het voorjaar van 2027 worden verrekend met de studieschuld. Wie geen schuld meer heeft, krijgt het geld direct uitbetaald.

Volgens onderwijsminister Rianne Letschert is het ‘voor studenten die studeerden zonder basisbeurs wrang dat de basisbeurs zo kort na het afschaffen weer terugkwam’. Volgens haar wil het huidige kabinet ‘de financiële positie van studenten en oud-studenten verbeteren’.

Maar de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) vindt de compensatie niet ver genoeg gaan. ‘Deze generatie staat nu niet meer 0-3 achter op de rest, maar 1-3’, aldus voorzitter Maaike Krom. Volgens haar hebben deze studenten enorme schulden opgebouwd en moesten ze afgelopen jaren ook nog eens een flinke rente betalen, wat door velen als een extra straf is ervaren. ‘Deze groep zit echt in diepe problemen en komt er zonder hulp niet uit. Als ook de rente weer teruggaat naar nul, neem je pas echt zorgen weg.’

Tegen de NOS zei Letschert echter dat het bij deze regeling blijft. ‘Ik hoop dat studenten zien dat dit in het licht van de uitdagingen in het land substantieel is.’

Bovendien was er begin 2025 ook al een compensatieronde. Studenten konden toen een studievoucher krijgen ter waarde van ruim 2000 euro en/of een bedrag van ruim 34 euro per gestudeerde maand. De huidige compensatie komt hier bovenop.

Selma de Ruijter (25)

Bestuurskunde en politieke filosofie 
Studieschuld: ‘Weet ik niet’ 

‘Alle kleine beetjes helpen, het is fijn dat je deels gecompenseerd wordt. Maar mijn studieschuld is echt veel hoger dan 2000 euro, dus wat maakt het dan nog uit? Ik heb een tijd maximaal geleend, met de gedachte dat je daar geen rente over hoeft te betalen. In mijn eerste jaar raadde mijn economiedocent juist aan meer te lenen in plaats van veel te werken naast je opleiding: je zou toch geen rente betalen en later toch goed verdienen.

‘Het heeft allemaal heel anders uitgepakt: de rentestijging geeft me nu de meeste stress, waarschijnlijk gaat alle compensatie direct daarheen. Dat vind ik frustrerend.

‘Ik gun het mijn broertje en zusje heel erg dat ze de basisbeurs krijgen, ik gun iedereen een fijne, zorgeloze studententijd. Maar het kan ook voor extra druk zorgen om je studie snel te halen, want je krijgt alleen een beurs over je nominale studietijd. 
‘Ik was er niet meer bezig om mijn diploma snel te halen, tijdens het leenstelsel voelde je je vrijer om je tijd en studie op eigen tempo in te delen. Maar toch had ik liever een basisbeurs gehad.’

Gerard Saurwalt (29)

Kunstgeschiedenis
Studieschuld: € 34.000

‘Toen ik hoorde over deze compensatie, dacht ik niet: “Dit is wereldschokkend, hiervan gaat mijn leven van op z’n kop staan.” Ik heb een studieschuld van ruim 34.000 euro. Ik zit nu in de aflosvrije periode, voor het aankomende jaar los ik niks af, maar ik bouw alleen maar op. De rente loopt wel door.

‘Het voelt onrechtvaardig dat er acht jaar lang een compleet ziek systeem is gebruikt. Het is alsof ik een open hart heb, en in plaats dat er wordt gehecht, wordt er een pleister op geplakt. Ik slaap er in principe niet minder om, ik heb 35 jaar om het af te betalen.

‘Maar het is wel vervelend als ik bij een hypotheekadviseur aankom en zeg: “Hé! Ik heb 34,000 euro schuld.” Die gaat dan denken: “Dat is onhandig, want dan kun je een huis van 34.000 euro minder betalen.” Dat is wel een blok aan mijn been.’

Atay Gürner (22)

Geschiedenis
Studieschuld: € 30.000

‘Ik ben blij dat er nu duidelijkheid is. Ik kom niet uit een familie van veel geld, dus ik was afhankelijk van het leenstelsel. Ik ben heel positief over de nieuwe regeling, met name dat er door de overheid een potje wordt vrijgemaakt.

‘Maar ik vraag me af, gezien alle andere zorgen die op dit moment leven in de maatschappij, zoals bezuinigingen op het zorgstelsel, of ik het wel eerlijk vind dat wij dan zoveel geld extra krijgen per persoon.

‘Aan de andere kant: 2.000 euro is in vergelijking met mijn huidige studieschuld van 30.000 euro een minimaal bedrag is. Het is gewoon klein bier. 

‘Ik was vanaf het begin al tegen het leenstelsel. Dat is een van de redenen geweest dat ik politiek actief ben geworden bij het CDA.’