‘Sinds een jaar sturen we een presentatie naar leidinggevenden met een overzicht over de rechten en plichten bij zwangerschapsverlof’, zei portefeuillehouder bedrijfsvoering Niels Laurens dinsdag tijdens de raadsvergadering van de Faculteit Governance and Global Affairs.
‘We horen dat mensen bij terugkeer niet weten wat hun rechten zijn, dus bijvoorbeeld dat je de tijd die je besteedt aan kolven niet hoeft in te halen. We gaan die presentaties nog wat aanscherpen.’
‘Het gaat natuurlijk niet alleen over kolven’, reageerde faculteitsraadslid Nikki Ikani. ‘Het gaat ook over terugkeren na zwangerschapsverlof.’ Ze haalt een rapport aan dat op begin maart verscheen, waarin vakbond FNV concludeert dat de Universiteit Leiden onvoldoende werk maakt van het wettelijk recht op kolven tijdens werktijd.
Problematisch
‘Die resultaten liggen in lijn met wat wij al wisten en zelf ook hebben meegemaakt, helaas. Van de 110 respondenten van onze universiteit heeft 74 procent geen aangepast takenpakket gekregen bij terugkomst na zwangerschap, waardoor de werktijd toenam. Ook stopte 30 procent eerder dan gewenst met kolven vanwege werkgerelateerde redenen en 20 procent was nauwelijks op de hoogte van hun rechten. Dat is allemaal heel erg problematisch.’
Ikani zegt dat de raad wil dat daar snel wat aan gedaan wordt. ‘Ik ben zelf vorig jaar teruggekomen van verlof, toen werden daar nog geen gesprekken over gevoerd. Sommige managers doen dat wel en houden rekening met de situatie, maar zij zijn eerder de uitzondering op de regel.’
Raadsleden weten van collega’s dat er geen vermindering van werklast is geweest na terugkeer van zwangerschapsverlof. ‘Dat heeft carrièreprestaties beïnvloed. Collega’s zeggen dat de tijd die een werknemer besteedt aan kolven niet of nooit wordt gecompenseerd. We hebben wettelijke rechten. Maar wat zeggen jullie daarover tegen de institutiebesturen?’
‘Dat ze zich aan de CAO moeten houden, aan de wet’, antwoordde Laurens. ‘Als je kolft, is dat geen pauzetijd, dat is werktijd. Dus dan moet je een aangepast werkpakket krijgen.’
Onbegrip
Hij zei te hopen dat het gebrek aan gesprekken hierover voortkomt uit onwetendheid, niet uit onwelwillendheid. ‘Leidinggevenden moeten niet alleen een verhaal houden over rechten en plichten, maar ook over hoe je in een team met elkaar omgaat. Hoe pakken we dit op en hoe kunnen we iemand helpen?’
Faculteitsraadslid Jolande de Bos: ‘Wat nou als andere collega’s in het team het niet kunnen opvangen? Er is al een te hoge werkdruk. Sommigen vinden het ook onnodig om voor iemand anders te compenseren. Er is veel onbegrip.’
Ze vertelde dat collega’s geen ziekteverlof op durven te nemen, ook al zitten ze tegen een burn-out aan. ‘Ze zeggen namelijk: “Het werk wordt er niet minder op. Niemand kan het opvangen. En dan zit ik thuis en zodra ik beter word geacht of me beter voel, is die berg werk alleen maar groter geworden.” Ik denk dat vrouwen zelf na hun zwangerschapsverlof niet aangeven dat ze een aangepast takenpakket nodig hebben, omdat ze vanuit het team en vanuit het instituut worden geacht mee te draaien op volle toeren.’
Impact
Ikani had tussen colleges van drie uur slechts een kwartier pauze. ‘En dan moest ik doorgaan. Dat is echt heel intens. We vinden dat de presentatie nog heel weinig zegt over de impact die zwangerschap kunnen hebben. Op jezelf, je loopbaanontwikkeling, je onderzoeksprestaties, je promoties en je gevoel van gendergelijkheid.’
De Bos: ‘Het schijnt bijna een ongeschreven regel te zijn onder vrouwen dat je dit maar accepteert. Er is een hele grote druk, omdat je dit niet kunt aankaarten. Er is geen plek waar je naartoe kan om je rechten te horen en te voelen dat je gehoord wordt. Dat er iemand in jouw hoekje staat en met je leidinggevende in gesprek gaat. Het moet bespreekbaar worden en dat gebeurt niet doordat je als bestuur zomaar even een presentatie stuurt naar leidinggevenden.’
Het bestuur en de raad bespreken over enkele maanden weer welke stappen er zijn ondernomen.