Je zult een tweedehandsboekhandelaar zijn en zo’n droomopdracht krijgen. In plaats van elke maand te sappelen in de hoop dat er aan het einde ervan genoeg over is om huur, gas en licht, en je bescheiden salaris te betalen, word je verzocht om duizenden uiteenlopende tweedehands titels te leveren.

En de dag daarop weer.

En de dag dáárop weer.

Tweedehandsboekenparadijs.

Maar tweedehandsboekenhandelaren blijken op meer manieren over onze collectieve ziel te waken dan alleen door hun normale werkzaamheden bestaande uit het beschikbaar maken en houden van oudere en andere kennis, inzichten, plezier, zienswijzen, levens, van alles wat zich aan papier laat toevertrouwen. Alsof dit nog niet genoeg is (zeker als je de winstmarges van de gemiddelde tweedehandsboekhandelaar in ogenschouw neemt), blijken deze handelaren zich bij hun leest te houden.

Meer dan één potentiële koper van ongoddelijk grote hoeveelheden boeken kreeg namelijk al nul op het rekest. Waarom? Omdat geld niet alles vermag en de rest van de samenleving daar even aan moest worden herinnerd.

Boekhandelaren voelden nattigheid toen onbekende klanten opeens vrachtladingen leesvoer begonnen te bestellen over de meest obscure onderwerpen (dijkverbreding in de Oost-Betuwe of de verspreiding van het reiki-gedachtegoed in Poughkeepsie, stel ik me zo voor), gingen vragen stellen en schrokken.

De boeken waren namelijk bedoeld als voer voor AI-bedrijven - nu het gemiddelde AI-model het internet ‘uit’ heeft, moet de onstilbare honger van de bots door fysieke boeken worden bevredigd. En dat doet je door zo’n boek te scannen en zo in hapklare bits en bytes aan te bieden aan de AI, ter lering ende vermaak, zoals men vroeger placht te zeggen. Scannen kun je doen zoals in onze UB gebeurt. Op zo’n manier dat het te scannen boek er niet onder lijdt - er komt geen vouw of ezelsoor bij door het scannen.

Maar dat kost tijd en kunde, dus je kunt een boek ook ‘destructief scannen’. Met andere woorden, je voedt het boek uitgescheurde pagina na uitgescheurde pagina aan de scanner. Het resultaat voor de AI is hetzelfde als bij de UB-aanpak, maar het boek is dan wel wijlen en keert terug naar diens oerstaat van ongedifferentieerde pulp.

Het mag geen wonder heten dat deze barbaarse praktijken de gemiddelde tweedehandsboekhandelaar tegen de borst stuiten. Ook mij stuiten ze tegen de borst. Niet alleen vanwege de fysieke vernietiging van een boek om de inhoud ervan tot je te nemen (twee acties die wat mij betreft tegengesteld zouden moeten zijn), maar ook omdat hier de doelgerichte, extreme en radicale agressie van de techbro’s ten opzichte van oudere vormen van informatietechnologie (boeken lezen en schrijven) in zijn nakende glorie tentoon wordt gesteld.

Dit is namelijk niets anders dan een fysieke aanval op lezen en daarmee op taal; en daarmee op wie wij zijn. Het lijkt mij overigens nogal naïef om te veronderstellen dat een technologie die door middel van vernietiging tot stand komt zelf geen destructieve neigingen zal vertonen.

Boekenliefhebbers zijn te zachtmoedig gebleken. Ik weet het, de zachtmoedigen zullen de aarde beërven en zo, maar ook die uitspraak komt uit een boek en wat is een boek nu eenmaal nog anders dan potentieel AI-voeder? Ja, ook dat boek.

Ik vraag me wel eens af wat er zou gebeuren als tweedehandsboekhandelaren nu eens aan de macht zouden geraken en autoliefhebbers net zo zouden behandelen als boekenliefhebbers zijn behandeld: garages met occasions vind je nog maar op een paar plekken in grotere steden (terwijl je die vroeger op elke straathoek vond), nieuwe auto’s zijn nu een voornamelijk virtuele ervaring (de auto als e-book, een model in een racesimulatie dat wordt gevoed door het fysiek verbranden van oldtimers), parkeerplaatsen worden bloemperken en iedereen moet verplicht met het OV overal naartoe, want autorijden doe je maar in je vrije tijd en de hele tijd met je neus achter het stuur zitten is niet sociaal.

Zoals ik al zei, boekenliefhebbers zijn te zachtmoedig gebleken, want in dit scenario zou de VVD maar al te gauw een bloedige revolutie leiden om autoliefhebbers te beschermen en lezers op de snelweg met 130 km per uur uit vrachtwagens donderen (wel na 19 uur).

Gelukkig hebben we onze tweedehandsboekhandelaren nog. En we verdienen ze eigenlijk helemaal niet, want we hebben het er lamlendig en passief bij laten zitten als e-readende boekenliefhebbers. Dat gezegd hebbende, we verdienen aan de andere kant de beschaving en cultuur vretende en verdeeldheid en autocratie uitpoepende parasieten die zich voordoen als Silicon Valley-miljardairs ook weer niet en daar moeten we het ook maar mee doen.

Tweedehandsboekhandelaren for president!

Remco Breuker is hoogleraar Koreastudies