De commissie mensenrechten/conflictgebieden publiceerde op 23 april haar langverwachte rapport over de samenwerking van Leiden met Israëlische instellingen. Die commissie adviseert om de banden met elf Israëlische partners op te schorten en de samenwerking met één instelling definitief te verbreken.

Het college van bestuur nam het advies van de commissie deels over. In het geval van één project waarbij de partner direct en structureel verweven is met leger en defensie, wil het college de samenwerking beëindigingen. Het is onduidelijk over welke instelling het gaat: de naam is in het rapport zwartgelakt. Sommige andere samenwerkingen wil het college uitfaseren.

De universiteitsraad is om advies gevraagd over het voorgestelde beleid. De raad had nog een hele reeks vragen over het commissierapport en de reactie daarop van het college. Die gaan onder andere over de rol van de universiteit in geopolitiek beleid, wie en hoe samenwerkingsprojecten beoordeelt en de evaluatie van de door het college gekozen koers.

‘Bizar overleg’

Een van de raadscommissies legde deze vragen voor aan ambtenaren om zo het de discussie in de raad van afgelopen maandag voor te bereiden. Maar tot stomme verbazing van de commissieleden leverde dat gesprek echter helemaal niets op.

‘Het was een heel bizar overleg’, zei Patrick Klaassen van personeelspartij UB maandag. ‘Bij elke vraag die we stelden, was de reactie van de ambtenaren: “Sorry, we kunnen geen antwoord geven, want dat is een bestuurlijke vraag en daarvoor moet je bij het college zijn.” Dus het onderwerp was in drie minuten afgerond, want er was geen gesprek mogelijk.’

Symen de Lange van studentenpartij LSP: ‘We stonden blijkbaar bij het verkeerde loket. De vragen zijn doorgestuurd naar het college.’
Klaassen: ‘We hebben tot twee keer toe voor de publicatie van het rapport vertrouwelijk een informeel overleg gehad met het college over deze kwestie. Vervolgens wordt de daadwerkelijk bespreking van het advies en het besluit van het college onmogelijk gemaakt. Daar heb ik moeite mee.’

Anouk Moritz van studentenpartij DSP-SC vond dat de raad wel degelijk al kon adviseren: ‘Er is inderdaad nog veel onduidelijkheid over bepaalde zaken maar we kunnen wel advies geven over de grote lijnen van de koers die het college inslaat. Ik ben het eens met die grote lijn.’

Marie Kolbenstetter van personeelspartij PhDoc: ‘Uiteindelijk moeten we wel een advies geven over de richting van het college. Dat kan ook als nog niet alles is uitgewerkt. We blijven ook in gesprek over die uitwerking van het beleid.’

Prangende vragen

Volgens een deel van de raad blijven er echter fundamentele vragen onbeantwoord, met name over de ethische afwegingen die het college heeft gemaakt. Klaassen: ‘Wat voor gesprek willen we over twee weken met het college hebben, aangezien er geen voorbereiding mogelijk is? We kunnen wel onze mening geven maar op basis waarvan doen we dat dan?’

Volgens Moritz heeft het college die ethische vragen al bij het eerste advies, in september 2025, van de mensenrechtencommissie over de studentenuitwisselingsprogramma’s met Israëlische universiteiten beantwoord. ‘Deze discussie hebben we al een keer gevoerd.’
Partijgenoot Elise Gosselin: ‘De universiteit moet nu handelen. We hebben weinig mogelijkheden om de genocide aan te pakken, we moeten de samenwerkingsverbanden met Israël dan ook doorsnijden.’

Een meerderheid in de raad wil echter wel eerst antwoorden van het college krijgen. ‘Het zijn echt prangende vragen’, vond De Lange. ‘We kunnen echt nog niet oordelen over de koers van het college.’ De raad spreekt tijdens de overlegvergadering van 1 juni met het college over de kwestie.