Sinds het bestaan van de Leidse botenparade in 2023 is er gedoe. Al tijdens de eerste editie werden er beperkingen opgelegd aan het demonstratierecht. Sommige deelnemers die dat negeerden, werden door de politie geslagen.

Vorig jaar werden protestborden op de boten verboden omdat die ‘te politiek’ zouden zijn. Wie wilde demonstreren, mocht niet meevaren. Door onenigheid die daarover ontstond op de boot van de Universiteit Leiden trad uiteindelijk de voorzitter van het lhbtiqa+-netwerk van Universiteit Leiden af.

Begin deze maand beleefde de Pride de vierde editie, waarbij demonstreren opnieuw niet was toegestaan. Voor de Universiteit Leiden was dat de reden om niet mee te varen in de Canal Pride.

Zorgen

Ook raadsleden Sander Sauvé (SP) en Nina Joziasse (Partij voor de Dieren) nemen aanstoot aan het protestverbod. Zij schrijven zich ‘ernstig zorgen’ te maken over de ontwikkelingen en vragen zich af of het demonstratierecht wel voldoende is gewaarborgd. Naar aanleiding daarvan hebben zij het college van B&W schriftelijke vragen gesteld.

‘Pride is niet alleen een leuk feestje door onze grachten, maar óók een protest waarbij het demonstratierecht, een grondrecht, absoluut gewaarborgd dient te worden’, aldus de raadsleden. ‘Is het college het met ons eens dat Pride in de kern een protest is, en dat demonstraties in algemene zin hierbij geen verstoring van de feestelijkheden vormen, maar een inherent onderdeel zijn van de Pride?’

Ook willen ze van het college weten of zij het ermee eens zijn dat het demonstratierecht ‘enkel beperkt kan worden wanneer dat bij wet voorzien wordt om de volksgezondheid te beschermen, om ernstige verkeerschaos tegen te gaan of om wanordelijkheden te bestrijden of voorkomen’.

Verder vragen ze zich af of het college voorafgaand aan de Pride contact heeft gehad met de organisatie en de politie ‘om ervoor te zorgen dat het demonstratierecht gerespecteerd zou worden’.

Veiligheid

Pride Leiden-organisator Lorenzo van Beek erkent dat het verboden is om op een boot te demonstreren ‘omdat de veiligheid van de demonstranten en omstanders anders niet kan worden gegarandeerd’. Die afweging is volgens hem onder meer door de politie gemaakt en heeft Pride Leiden overgenomen. ‘Dat het in Amsterdam wel kan, is omdat daar de hele stad vol staat met politie, zelfs op de daken staan schutters ter beveiliging. In Leiden is dat geen optie.’

De kritiek die Pride Leiden krijgt naar aanleiding van het verbod, vindt hij onterecht. ‘Een klein groepje demonstranten denkt dat Pride Leiden niet begrijpt dat Pride is ontstaan uit een protest. Alsof wij niet aan de kant staan van de minderheid waar wij zelf toe behoren.’

Ook geeft hij aan dat Pride Leiden de afgelopen jaren talloze gesprekken heeft gevoerd met het groepje actievoerders dat per se op de boot wil demonstreren.

‘Het gaat om een handjevol personen. Zij weten dat de politie de veiligheid niet kan waarborgen als er op een boot wordt gedemonstreerd, maar nemen dat niet aan. Wij hebben toen een alternatief voorgesteld: de Pride Walk. Maar het gaat nu, ook in de media, al jaren alleen maar over die paar mensen die per se op een boot willen kunnen demonstreren. Dat vind ik ontzettend jammer. Ik heb hier 1500 uur aan voorbereiding in zitten, vrijwillig.’