Sinds het bestaan van de Leidse botenparade in 2023 is er gedoe. Al tijdens de eerste editie werden er beperkingen opgelegd aan het demonstratierecht. Sommige deelnemers die dat negeerden, werden door de politie geslagen.
Vorig jaar werden protestborden op de boten verboden omdat die ‘te politiek’ zouden zijn. Wie wilde demonstreren, mocht niet meevaren. Door onenigheid die daarover ontstond op de boot van de Universiteit Leiden trad uiteindelijk de voorzitter van het lhbtiqa+-netwerk van Universiteit Leiden af.
Begin september beleefde de Pride de vierde editie, waarbij demonstreren opnieuw niet was toegestaan. Voor de Universiteit Leiden was dat de reden om niet mee te varen in de Canal Pride.
Raadsleden Sander Sauvé (SP) en Nina Joziasse (Partij voor de Dieren) namen aanstoot aan het protestverbod en schreven zich ‘ernstig zorgen’ te maken over de ontwikkelingen. Naar aanleiding daarvan stelden zij het college van B&W schriftelijke vragen.
Die heeft het college dinsdag beantwoord. ‘De parade is niet alleen een feest, maar ook een oproep tot gelijke rechten en daar kan protest een onderdeel van zijn’, aldus het college. Volgens de gemeente is daar ‘bij ieder evenement ruimte voor binnen de wettelijke kaders’. Ook tijdens de Pride Leiden is het ‘uitgangspunt dat demonstraties zoveel mogelijk worden gefaciliteerd, zolang deze op een veilige manier kunnen plaatsvinden’.
Op de vraag of het college dit jaar vooraf contact heeft gehad met de politie om ervoor te zorgen dat het demonstratierecht gerespecteerd zou worden, antwoordt het college: ‘De burgemeester heeft voorafgaand aan ieder groot evenement contact met de politie. In deze gesprekken worden ook de kennisgevingen van demonstraties doorgenomen zodat bekeken kan worden op welke wijze deze demonstraties het beste gefaciliteerd kunnen worden.’
Bovendien stelt het college dat zelfs als er een onaangekondigde demonstratie plaatsvindt, ‘faciliteren altijd het uitgangspunt’ is. Volgens het college was er dan ook gewoon ‘vrijheid van demonstratie, ook tijdens de botenparade’.
Dat is opmerkelijk, aangezien Pride Leiden-organisator Lorenzo van Beek onlangs tegen Mare zei dat het verboden was om op een boot te demonstreren ‘omdat de veiligheid van de demonstranten en omstanders anders niet kan worden gegarandeerd’. Die afweging was volgens hem onder meer door de politie gemaakt en heeft Pride Leiden overgenomen.
Het college erkent in de beantwoording dat ‘demonstreren op het water, afhankelijk van de omstandigheden, aanvullende veiligheidsrisico’s met zich kan meebrengen’. Te denken valt aan ‘de beperkte manoeuvreerruimte van boten, de aanwezigheid van andere vaartuigen en de bereikbaarheid voor hulpdiensten’.
Desondanks houdt het college vol dat er altijd ruimte wordt gemaakt voor demonstraties, ook als die onaangekondigd zijn. ‘Dit is ook gebeurd in 2025 toen er protestborden werden getoond. Er was destijds geen sprake van een gevaarlijke situatie en daarom is de demonstratie ook niet gestopt en zijn er geen beperkingen opgelegd.’