Cultuur
Mevrouw Servaes was een beetje raar
Mary Servaes-Bey (1919-1998), geboren in een arm Leids arbeidersgezin, werd beroemd als de Zangeres zonder Naam. Haar leven is bewerkt tot musical. Actrice Ellen Pieters (1964) kruipt in de huid van de smartlappenkoningin en trekt de tranen.
woensdag 28 maart 2012
Ellen Pieters: 'Ze wilde als hoogheid behandeld worden.' © Roy Beuskers

Wat voor iemand was Servaes?

'Het was een beetje rare en aparte vrouw. Mary was een overlever die vocht om te mogen optreden in kleine en gekke cafeetjes. Ze was nooit te beroerd om keihard te werken. Maar ook als ze zong op dat soort plekken, wilde ze met alle egards worden behandeld. Ze had gevoel voor humor, maar was ook best hard.'

Hoezo?

'Ze beschuldigde bijvoorbeeld haar platenbaas Johnny Hoes van oplichting. Hij zal haar best wel eens een oor hebben aangenaaid, maar hij schreef wel alle liedjes. Ze wilde de helft van de inkomsten, daar ging hij niet mee akkoord. Toen ze eenmaal gebrouilleerd raakten (in 1975, red.), stond hij een keer voor haar deur. Ze schopte hem er resoluut uit met de woorden: "Kom je mijn miljoenen brengen? Zo niet, dan kan je weer weg."

'Ze werd de koningin van het levenslied genoemd. Ze vond ook echt dat ze dat was en wilde als hoogheid worden benaderd. Echtgenoot Jo mocht haar, als er bijvoorbeeld journalisten bij waren, alleen mevrouw Servaes noemen en niet Mary of Rietje.

'Mary is tegen het einde van haar leven naar Lourdes gegaan om vergeving te vragen voor alles. Ze had de showbusiness tekort gedaan, vond ze. Het bezoek was een soort loutering.'

Heeft u iets met het repertoire?

'Ik kende de geijkte nummers natuurlijk. Maar ik kom uit de punktijd, een groter verschil kun je niet bedenken. Door het vele luisteren heb ik echt waardering gekregen voor de liedjes. Ik vind Meid van de straat erg mooi en tragisch: 'Want ik weet als 'n man ooit eens trouwen gaat, dan trouwt die toch nooit met 'n meid van de straat?' Het is vooral de manier waarop ze het zingt. Die worsteling, daar ga je automatisch iets bij voelen.'

Niet alle fans zijn blij met de verhalen uit de musical. Servaes zou zwanger zijn geraakt van een Duitse soldaat en een abortus hebben ondergaan. Cafébazen die haar lieten optreden betaalde ze terug in natura.

'De een zweert met zijn hand op het hart dat het allemaal waar is. De ander vindt het onzin. Ik weet ook niet hoe het precies zit, daar komen we ook nooit meer achter. Het zit in het stuk, maar dat is niet het enige waar het om gaat. Het leven van Mary was moeilijk. Ze deed wat ze moest doen om te mogen zingen. Want zingen was inkomen. Er zijn fans die alleen het sprookjesbeeld van Mary willen zien, die verliezen de realiteit uit het oog. En zij was juist een realist. Wij laten ook de minder mooie kanten zien.'

Hoe wordt u Servaes?

'Ze had best een rare stem, er zit iets onverzettelijks in. Heel charismatisch. Ik klink wel anders, maar probeer haar recht te doen. Mijn voorbereiding bestond uit heel veel kijken, lezen en luisteren. De rest is de kracht van suggestie. Ik draag wel een fat suit, en je hebt de jurken en de make-up natuurlijk. In het begin kostte het anderhalf uur om helemaal klaar te zijn voor de voorstelling. Dat gaat nu een stuk sneller.

'Het is mooi dat de tournee eindigt in Leiden. Ik vind het echt heel leuk om Mary een eerbetoon te brengen in de stad waar ze geboren is.'

Door Vincent Bongers

De Zangeres zonder Naam

Leidse Schouwburg

30 maart t/m 1 april, € 29-39