Het is 7 november 2025 even na acht uur ’s avonds in Haags universiteitsgebouw Beehive. Een succesvol kookevenement, georganiseerd door het East Asia Committee van studievereniging BASIS (bachelor International Studies), is net afgelopen als de zes commissieleden proosten op de avond. De activiteit zelf was weliswaar alcoholvrij, maar nu alle studenten huiswaarts zijn gekeerd, zien ze geen bezwaar in het nuttigen van drie biertjes verdeeld over zes personen.
De volgende dag merken de commissieleden dat de toegang tot hun e-mailaccounts is geblokkeerd. Als ze navraag doen bij het bestuur, krijgen ze per WhatsApp te horen dat ze tijdelijk zijn geschorst. Het bestuur heeft foto’s van drinkende commissieleden gezien op sociale media en dat is voor hen voldoende aanleiding om zonder wederhoor maatregelen te nemen.
Relatie
Degene die alarm heeft geslagen is de penningmeester van het bestuur. Op de foto’s is ook voorzitter van de commissie en tweedejaars student Maya (echte naam bij redactie bekend) te zien. Saillant detail: zij had een relatie met de penningmeester die ze een week eerder heeft beëindigd.
Een week na de schorsing, op 17 november, moeten de leden bij het bestuur langskomen. Omdat Maya de voorzitter is, houdt het bestuur haar verantwoordelijk voor het alcoholgebruik. Sanctie: ze moet de commissie verlaten, mag binnen BASIS geen enkele functie meer bekleden en wordt uitgesloten van een reis naar Vietnam.
Vanaf dat moment zijn de onderlinge verhoudingen bij de vereniging ernstig verstoord en wordt Maya gepest, geïntimideerd, uitgesloten en valselijk beschuldigd van onder meer bedreiging, geweld en zelfs het in brand willen steken van het universiteitsgebouw.
Twee maanden later, op 19 januari, dient Maya een klacht in bij de ombudsfunctionaris voor studenten, Lonneke Hulst, die een onderzoek instelt. Voor haar onderzoek voert ze vertrouwelijke gesprekken met direct betrokkenen, bestudeert correspondentie, ingediende documentatie en de statuten van BASIS. Het onderzoek richt zich niet zozeer op de persoonlijke relaties, maar op structurele problemen binnen de vereniging.
Het vertrouwelijke rapport - dat in handen is van Mare, evenals een schriftelijke verklaring van Maya over de gebeurtenissen, gericht aan de ombudsfunctionaris – maakt gehakt van de wijze waarop BASIS heeft gehandeld.
Er is van alles mis met de manier waarop de vereniging is georganiseerd. Er is een gebrek aan sociale veiligheid en studenten zijn bang om naar de campus te gaan. De reputatie van Maya is door onbewezen beschuldigingen van wangedrag ernstig geschaad, de schorsingsprocedure deugde niet en allerlei persoonlijke relaties hebben de bestuursprocessen beïnvloed.
Wangedrag
Zo stelt het bestuur aanvankelijk dat Maya werd geschorst vanwege alcoholgebruik, maar pas later beschuldigt het bestuur haar ook van wangedrag. Zo zou ze alle bestuursleden intimiderend hebben benaderd, gedreigd hebben het universiteitsgebouw in brand te steken en zou ze de penningmeester (haar ex-partner) hebben willen slaan. Voor al deze aantijgingen heeft het bestuur geen bewijs geleverd. De ombudsfunctionaris concludeert daarom dat de schorsing ‘op inconsistente wijze werd gemotiveerd’ en ‘niet evenredig is’.
Bovendien heeft Maya geen gelegenheid gekregen om zich te verdedigen en blijkt het bestuur de sancties tegen haar al te hebben opgelegd voordat de adviesraad daarbij werd betrokken, terwijl dat volgens de procedures andersom moet. Al is de vraag of dat veel verschil had gemaakt: ook de leden van de adviesraad blijken nauwe relaties te hebben met de bestuursleden. Op de verenigingswebsite is ook te zien dat twee van de vier adviesraadleden vorig jaar of het jaar daarvoor in het bestuur zaten, en dus moeten oordelen over voormalige collega’s. Bronnen verklaren tegen de ombudsfunctionaris dat ze daarom de adviesraad niet ‘als een volledig onafhankelijk en neutraal orgaan’ beschouwen.
Daar komt nog bij dat de penningmeester (al bestuurslid vanaf 2022) zich in de schorsingsprocedure van Maya nooit afzijdig heeft gehouden, terwijl zij kort daarvoor nog een relatie hadden. Volgens de ombudsfunctionaris duidt dit op belangenverstrengeling en tast dit de onafhankelijkheid van het bestuur aan.
Helemaal opmerkelijk is dat een soortgelijke situatie zich al eerder heeft voorgedaan, blijkt uit het rapport. In 2024 ging een relatie tussen dezelfde penningmeester en een toenmalig bestuurslid van BASIS uit. Net als bij Maya werd ook zij vlak daarna ‘beschuldigd van wangedrag en fraude’ zonder dat daarvoor enig bewijs is geleverd, werd ze ‘sociaal geïsoleerd’ en leed ze aan ‘reputatieschade die verder reikt dan BASIS en zich uitstrekt tot de hele academische omgeving’. Het slachtoffer wilde desgevraagd niet in Mare reageren.
Reputatieschade
De ombudsfunctionaris noemt de sociale veiligheid bij BASIS ‘zorgwekkend’. Meerdere studenten zijn bang om deel te nemen aan activiteiten van de vereniging of op de campus en lijden aan ‘reputatieschade via informele netwerken’.
Dat geldt in het bijzonder voor Maya. Leden van BASIS die voorheen haar vrienden waren, kijken haar nu niet meer aan en gaan mee in de geuite beschuldigingen van wangedrag door het bestuur, schrijft ze in haar verklaring aan de ombudsfunctionaris.
Ook is uiterst persoonlijke informatie over haar ‘op grote schaal verspreid’ onder de leden. Het gaat om ‘zeer traumatische ervaringen’ die zij ten tijde van haar relatie met de penningmeester met hem heeft gedeeld. Daarmee proberen leden haar nu af te schilderen als ‘labiel’ en ‘mentaal ziek’. Maya ervaart dit als ‘laster, smaad en karaktermoord’, schrijft ze. Ze heeft er ‘aanzienlijke en blijvende schade’ door opgelopen.
Ook zou de huidige vriendin van de penningmeester dreigende taal over Maya hebben geuit: ze zou haar ‘tanden uit haar mond willen slaan’ en ‘haar hoofd tussen de deur willen klemmen’. Een opname daarvan ligt bij de ombudsfunctionaris. Mare benaderde de vriendin van de penningmeester voor een reactie. Zij zou woensdagmiddag reageren, maar zag daar toch vanaf.
Noodnummer
Als gevolg van deze gebeurtenissen schrijft Maya zich niet meer veilig te voelen. ‘Ik heb me teruggetrokken uit werkgroepen, kan geen tentamens meer doen en normaal deelnemen aan het universiteitsleven. Wat een veilige academische omgeving zou moeten zijn, is een bron van voortdurende stress en onzekerheid.’
Ze laat weten dat de afdeling Veiligheidszaken zich dermate zorgen maakt om haar veiligheid, dat ze sinds deze week een noodnummer van de receptie van het Wijnhavengebouw heeft gekregen voor het geval zich een incident voordoet.
De impact op haar persoonlijk leven omschrijft ze als ernstig. ‘Ik heb aanzienlijke emotionele stress ervaren, heb gewicht verloren, heb mentale hulp ingeschakeld, ben vrienden verloren en mijn privacy is ernstig geschonden.’
Ook in 2024 ging het al mis bij de studievereniging van International Studies. Toen werd een andere ex-partner van de penningmeester weggepest. Het verenigingsbestuur zwijgt, maar het faculteitsbestuur neemt eindelijk maatregelen.
Ondanks herhaalde pogingen van Mare wilde de penningmeester van BASIS niet reageren op vragen waarom hij voor het vierde jaar op rij in het bestuur zit terwijl hij inmiddels geen bachelorstudent meer is en wat zijn visie is op de door het bestuur geuite beschuldigingen van fraude, wangedrag en geweld in de casus van 2024 en die van Maya.
Ook de rest van het bestuur wil geen vragen beantwoorden ‘om de vertrouwelijkheid van het rapport te waarborgen’. Wel laat het bestuur nog weten ‘dat alle handelingen en beslissingen zijn genomen op basis van de informatie die ons op dat moment ter beschikking stond’. Ook zegt het bestuur te staan voor ‘een veilige sociale omgeving, die we onder begeleiding van de universiteit voortdurend willen verbeteren’.
De ombudsfunctionaris concludeert op basis van haar onderzoek dat ‘de huidige bestuursstructuur en interne cultuur van BASIS bijdragen aan een gevoel van sociale onveiligheid’ en dat ‘het initiatief tot het nemen van maatregelen bij het faculteitsbestuur ligt’.
Het faculteitsbestuur van Geesteswetenschappen laat per mail weten dat ‘het rapport een verontrustend beeld van de bestaande cultuur en verenigingsstructuur van BASIS schetst’ en het bestuur ‘stevige maatregelen neemt die volgen uit de aanbevelingen van de ombudsfunctionaris’.
Die maatregelen hebben ‘tot doel om de structuur en cultuur van de studievereniging fundamenteel te veranderen’. Zo wil het faculteitsbestuur dat onder meer de statuten worden herzien en komt er een ‘traject met externe begeleiding om een cultuurverandering in te zetten’. Ook wordt de adviesraad op non-actief gesteld. ‘Met het bestuur van BASIS wordt een ander proces in gang gezet, maar over de details geven we geen informatie.’
Waarom de faculteit ervoor kiest om de adviesraad op non-actief te stellen en juist niet het bestuur, zegt ze niet. Op de vraag of de penningmeester kan aanblijven in het BASIS-bestuur, antwoordt de faculteit ‘geen uitspraken over personen te doen’ en dat ‘de maatregelen die we nemen structureel van aard zijn opdat de sociale veiligheid beter geborgd kan worden’.
Ook is de faculteit ervan op de hoogte dat Maya contact heeft gehad met de afdeling Veiligheidszaken. ‘We bekijken als faculteitsbestuur samen met hen welke stappen wenselijk zijn.’
De casus in 2024, waarbij een eerdere ex-partner van de penningmeester door het bestuur werd weggepest, is bekend bij het faculteitsbestuur. Daarop volgden maatregelen, maar ‘uit de recent ontvangen rapportage van de ombudsfunctionaris blijkt dat deze ingrepen niet hebben geleid tot de noodzakelijke structurele wijzigingen in de cultuur en structuur bij de studievereniging’.
Het faculteitsbestuur zegt deze gang van zaken te betreuren. ‘Studenten dienen zich te allen tijde veilig te voelen op onze campus.’
Maya noemt het besluit van het faculteitsbestuur om de adviesraad op non-actief te stellen in plaats van het verenigingsbestuur ‘heel onlogisch’.
‘Ik begrijp hier helemaal niks van en vind dit heel erg’, laat ze weten. ‘De verkeerde personen worden hiermee aangepakt, waardoor het grensoverschrijdende gedrag van bepaalde personen kan doorgaan. Ik hoopte dat dit onderzoek het einde zou zijn van zulk gedrag binnen de universiteit.’