Het is drie jaar geleden dat de studiebeurs opnieuw werd ingevoerd, na acht jaar leenstelsel. Direct na die herinvoering nam het aantal studenten met een schuld al wel af. 2026 is het eerste jaar dat de totale schuld ook daalt. In 2023 hadden ruim 1,6 miljoen mensen een studieschuld, in 2026 zijn dat er nog ruim 1,5 miljoen.

Maar het aantal studenten met een schuld van 50.000 euro of meer neemt juist toe. Het gaat om 145 duizend mensen, twee keer zoveel als in 2020. Bij vijfduizend van hen bedraagt de schuld zelfs een ton of meer.

Vanaf 2011 steeg de totale studieschuld tot 2026 ieder jaar, schrijft het CBS. Wel is er een verschil te zien in de snelheid van de stijging: tussen 2011 en 2015, de vier jaar voor de invoering van het leenstelsel liep de totale schuld op met 3,2 miljard.

In de vier jaar na de invoering, tussen 2015 en 2019 was er een stijging zichtbaar van bijna 8 miljard. In 2024 (en 2025) liep dit op tot een recordhoogte van in totaal 28,8 miljard.

Leenstelselstudenten hadden geen recht op een basisbeurs, maar konden lenen tegen in eerste instantie lage rente, die in 2024 toch werd verhoogd naar 2,56 procent. In 2026 staat de rente op 2,33 procent.DUO kondigde deze week aan dat de rente volgend jaar 2,7 procent wordt.

Compensatie

Deze generatie studenten is twee keer gecompenseerd voor het mislopen van de basisbeurs. Eerst met 1800 euro, zo’n 34 euro per gestudeerde maand. Begin 2026 voegde het kabinet hier nog een extra compensatie aan toe van 44,50 per gestudeerde maand, ruim 2100 euro. In totaal komt dit voor leenstelselstudenten neer op een compensatiebedrag van 78,50 per maand. De huidige beurs voor uitwonende studenten is 324 euro per maand. 

De landelijke gemiddelde studieschuld stijgt nog wel. Dit komt doordat de schuld van oud-studenten nog stijgt: inmiddels is dit 19,2 duizend euro per persoon, bijna 2000 euro meer dan in 2023.

De gemiddelde schuld van huidige studenten is wel aan het afnemen, en zit momenteel op 15,6 duizend euro.