Nieuws
Techbedrijf wil AI trainen met scripties, Leiden is tegen
De Leidse universiteit wil niet dat techbedrijf Turnitin scripties en papers van studenten gaat gebruiken om AI-modellen te trainen voor het opsporen van plagiaat. ‘Studenten zijn bang dat hun werk gebruikt kan worden als antwoord op een prompt.’
Vincent Bongers
donderdag 12 november 2026
Beeld: Joostmarcellis

De Universiteit Leiden gebruikt de tool Turnitin om opdrachten, papers en scripties te beoordelen en te controleren op plagiaat. Volgens de universiteitssite helpt het programma van het Amerikaanse techbedrijf ‘bij het detecteren van plagiaat door werkstukken te vergelijken met een database van academische bronnen, websites en eerder ingediende scripties’. Het markeert ‘overeenkomsten zodat je kunt zien welke delen van een werkstuk mogelijk geplagieerd zijn’.

De app die in Brightspace zit, is niet geschikt voor het detecteren van teksten die met generatieve AI zijn geschreven, maar kan ‘wel behulpzaam zijn bij het controleren van bronnen die gegenereerd’ zijn door bijvoorbeeld ChatGPT, Gemini of Claude.

Turnitin heeft plannen om zich meer te richten op AI en dat leidt tot bezorgdheid, bleek maandag tijdens de faculteitsraad Rechten. ‘In het hoger onderwijs in het Verenigd Koninkrijk is veel ophef over de gebruikersovereenkomst van Turnitin die gaat veranderen’, zei Luka Laitadze van studentenpartij LSP. ‘Het wordt mogelijk dat het bedrijf papers en scripties die studenten uploaden gaat gebruiken om hun eigen AI-model te trainen en te verbeteren.’

Verkopen

Ook is het mogelijk dat deze data verkocht wordt aan andere partijen, aldus Laitadze. ‘Studenten zijn er terecht bang voor dat hun werk zomaar gebruikt kan worden en opduikt als antwoord op een of andere prompt. Dat is niet de bedoeling.’

Britse universiteiten zitten daar ook mee in hun maag, berichtte de BBC onlangs. De Universiteit van Southampton besloot zelfs de app al uit te faseren.

Niels van de Ven, hoofd onderwijs- en studentenzaken van de faculteit legde uit dat de Leidse universiteit Turnitin afneemt via SURF, een ICT-coöperatie van ruim 120 Nederlandse onderwijs- en onderzoeksinstellingen. ‘Onder de huidige overeenkomst is het Turnitin niet toegestaan om werk van studenten te gebruiken voor AI-training. Het bedrijf wil dat inderdaad graag wel mogelijk maken en de huidige overeenkomst zal natuurlijk op een bepaald moment aflopen. De universiteit en SURF zetten bij de onderhandelingen over verlenging heel hard in op dat we het systeem onder de huidige voorwaarden kunnen blijven gebruiken. We willen geen toestemming geven voor AI-training.’

‘Fijn om te horen dat de universiteit ermee bezig is’, aldus Laitadze. Er komt volgens hem meer tijd om op de plannen van Turnitin te reageren. ‘Het bedrijf wilde eerst de gebruikersovereenkomst al per januari 2027 aanpassen, dat is uitgesteld tot 1 september.’