‘Ik schreef de eerste versie van dit toneelstuk gebaseerd op mijn ervaring in Nederland als half-Israëlische student, vooral sinds 7 oktober’, vertelt Dara Bazelet, schrijver van én acteur in de voorstelling Safe Room.

‘Aan de ene kant heb ik veel familie in Israël, en tegelijkertijd heb ik hier in Nederland veel vrienden die demonstreren voor de Palestijnen. Het hele stuk draaide om die gespletenheid van het hoofdpersonage: hoe ze beweegt in beide werelden. Ze verliest haar vader steeds meer uit het oog, doordat hij alleen maar bezig is met gijzelaars. Aan de andere kant staan haar demonstrerende vrienden.’

De versie van Safe Room die op 29 september wordt opgevoerd in Theater Ins Blau is nieuw. In het originele stuk speelde ze zelf niet mee. Dat het publiek niet de eerste versie te zien krijgt, is het gevolg van fundamentele meningsverschillen met de acteurs, waardoor het project op de klippen liep. 

‘Toen ik bij de eerste repetities langskwam, bleek dat de acteurs de tekst erg hadden aangepast, waardoor het hele stuk veranderde. Ik kreeg het idee dat veel van die keuzes voortkwamen uit een angst voor wat het publiek er misschien van zou vinden. De acteurs waren bang dat toeschouwers het perspectief te Israëlisch zouden vinden.’

Gesprekken mochten niet baten. ‘Ik heb geprobeerd om eruit te komen, maar er was heel weinig beweging mogelijk. Toen heb ik de stekker eruit getrokken. Ik wilde geen stuk waar ik niet achter kon staan.’

Die gebeurtenissen vormden voor Bazelet inspiratie voor een tweede versie van Safe Room. Het gaat nu expliciet over acteurs die een voorstelling over de oorlog in Gaza proberen te maken. Het publiek ziet niet alleen de voorstelling-in-voorstelling die de makers willen opvoeren, maar ook hoe de acteurs worstelen met hoe ze zo’n beladen en gepolitiseerd onderwerp moeten overbrengen.

‘Ik vertel het publiek eerst wat de gebeurtenissen rond het eerste toneelstuk waren, en dat dit een reconstructie daarvan is. Tijdens de voorstelling komen de acteurs daar eigenlijk niet aan toe omdat ze in het nieuwe stuk in allerlei discussies en gesprekken verzanden.’

Een bepaalde mening neerzetten als de juiste wilde Bazelet juist niet. ‘In het oorspronkelijke stuk wilde ik een persoonlijk verhaal vertellen, wat natuurlijk heel moeilijk is als het over dit onderwerp gaat, omdat het zo gepolitiseerd is.’

Die verwarring is zichtbaar op het toneel. ‘Op een gegeven moment is er een scène waarin blijkt dat een van de acteurs Joods is. Dan rijst de vraag, in hoeverre maakt het uit waar je vandaan komt als je deelneemt aan een gesprek dat zich hier afspeelt over een oorlog die daar gaande is?

‘Je speelt als schrijver een beetje voor God. Je zet personages neer en laat hen dingen zeggen. Ik laat juist die verwarring zien die ik zelf ook waarneem en de verschillende perspectieven, zonder dat ik echt politieke uitspraken doe. Want dat interesseert me uiteindelijk minder dan het persoonlijke verhaal.’

Bazelet is tevreden met het resultaat. ‘Ik ben blijer met de nieuwe voorstelling dan met het oorspronkelijke stuk. Omdat het zo’n meta-laag heeft, wordt het soms ook best wel absurd. Ik denk dat dat de situatie, of in ieder geval mijn eigen ervaring wel goed weergeeft.’

De ontvangst is positief. ‘Ik hoorde van veel mensen uit de Joodse gemeenschap of met een Israëlische achtergrond dat ze zich er heel erg in herkenden. Regisseur Jip Vuik zat in de zaal bij de première en vertelde me dat er op sommige momenten door de ene helft heel hard gelachen werd, terwijl de andere helft in een kramp schoot. En bij een latere scène was dat precies andersom. Het zet je hoe dan ook aan het denken.’

Safe Room, Theater Ins Blau, 29 september, vanaf € 12,50