Verwondering staat voorop bij de Doe en Ontdek-activiteiten. Het doel: met een echt museumstuk de zaal in om te onderzoeken waar het vandaan komt. Krista Leusink, museumjuf bij Naturalis (of educatief medewerker voor volwassenen), stond aan de wieg van het Doe en Ontdek-project. Dat is ontstaan uit de Talentenkrachtdag in 2009, een onderzoeksproject van verschillende universiteiten die gezamenlijk onderzoeken hoe je de talenten van jonge kinderen stimuleert. Leusink: 'Nieuwsgierigheid is belangrijk voor wetenschappers. We zijn een samenwerking aangegaan met de afdeling orthopedagogiek van de Universiteit Leiden. Van daaruit is Doe en Ontdek in de huidige vorm voortgekomen.'
Masterstudente Alexandra Werlich maakte deel uit van de Leidse onderzoeksgroep en houdt nu naast haar studie het project in beheer. 'Vanuit orthopedagogiek kijk je naar kinderen met een stoornis. Bij het onderzoek voor Naturalis lag de nadruk op het exploratiegedrag van kinderen en ook nog in een aparte situatie, namelijk een museum.' De activiteiten moeten vooral geen informatie weggeven, maar juist de nieuwsgierigheid van het kind prikkelen.
En wat is er nou leuker dan met een slagtand van een mammoet, die normaliter achter slot en grendel ligt, tussen fossiele beesten te sjouwen?
'Je gaat beter kijken als je iets beet hebt', zegt Leusink 'Ons motto is ook: aanraken verplicht.' Het blijkt een gouden formule nu ook de nominatie voor de Museumprijs 2012, waarvoor ook het Amsterdamse Scheepvaartmuseum, het Friese Natuurmuseum en het Haagse Kinderboekenmuseum genomineerd zijn, binnen is.
We nemen de proef op de som. Onze testkinderen Roemer (5), Celeste (7) en Vita (9) krijgen een vacht in de handen geduwd en moeten in de zaal zoeken bij welk beest het hoort. Tussen alle opgezette beestjes kijken ze naar de lengte van de haren. Roemer wijst een hyena aan. Nee, die heeft toch significant kortere haren dan het vachtje. Na wat gepuzzel komen het panel uit bij het juiste beest: een everzwijn.
En passant maken ze nog een niet-bestaand beest door tegen een houten ei met magneten allerlei delen van andere beesten te 'plakken'. De nieuwe creatie krijgt van Roemer als kop de staart van een zeepaard, totdat Celeste ingrijpt. Oké, een kop van een struisvogel dan maar, een krabbenpoot erbij, met een haaienvin als staart. Het resultaat mag er zijn. Of, zoals Vita het omschrijft: 'Een struisvogelhaaikrab!' En hoe vonden ze het? In koor: 'Leeeuuuuk!'
Is Leusink niet bang voor het stuk gaan of kwijtraken van museumstukken? 'Eerst wel, maar het valt mee. Er is wel wat stuk gegaan, maar dat was niets kostbaars.'
Al ideeën voor het prijzengeld van 100.000 euro dat bij de prestigieuze publieksprijs hoort? 'Ik wil nog wel specifieke opdrachten voor zaden en vruchten. En meer botten. Mensen vinden botten leuk!'
Stemmen op de deelnemende musea kan tot 1 april op http://museumprijs.nl