‘De beslissing om afscheid te nemen van de naam Pieter de la Court is het resultaat van een zorgvuldig proces van reflectie en dialoog’, schrijft de universiteit op haar website. ‘Historisch onderzoek heeft ons geleerd dat Pieter de la Court, naast dat hij bekendstond als vrijdenker en voorvechter van economische en godsdienstvrijheid en rechten voor migranten, ook nauw verbonden was met kolonialisme en slavernij. Dat staat haaks op de waarden van diversiteit en inclusiviteit die wij als gemeenschap willen uitdragen.’

De aanleiding van het ‘proces van reflectie’ en de daaropvolgende naamsverandering was het opiniestuk ‘Was Pieter de la Court wel een “vrijdenker”?’ van universitair docent geschiedenis Karwan Fatah-Black en vakdidacticus Maatschappijleer aan het ICLON Arthur Pormes in Mare van 28 november 2022.

De zeventiende-eeuwse Leidse lakenhandelaar De la Court speelde een voorname rol in de West-Indische Compagnie (WIC), die zich in die tijd vrijwel alleen met slavenhandel bezighield.

‘niemands slaaf’

Ook gaan Fatah-Black en Promes in het stuk in op de quote die naast zijn afbeelding bij het gebouw prijkte: ‘Gelukkig is degene die niemands slaaf en niemands tiran wil zijn’. Dat citaat slaat niet op de koloniale slavernij maar op politieke overheersing, aldus de auteurs.

Na het verschijnen van het artikel volgde ‘een consultatie- en besluitvormingsproces met interne en externe deskundigen’, schrijft de universiteit. Ook verschenen er rapporten over de betrokkenheid van de Universiteit Leiden en de Gemeente Leiden bij kolonialisme en slavernij. 

Uit deze publicaties kwam duidelijk naar voren dat de Leidse lakennijverheid met De la Court als een van de bepalende figuren ‘een sterke verbondenheid had met kolonialisme en slavernij’. Verder werd hij na zijn verhuizing naar Amsterdam ‘grootaandeelhouder en toehoorder bij de vergaderingen van de Heren Negen van de WIC’.

geen verrassingen

De universiteit besloot dan ook tot naamsverandering. Studenten en medewerkers konden suggesties voor een nieuwe naam insturen. Daarbij werd wel de beperking gesteld dat het gebouw niet naar een persoon mocht worden vernoemd, om onaangename verrassingen in de toekomst te voorkomen.

De faculteit ontving 33 inzendingen. Een commissie met vertegenwoordigers van het faculteitsbestuur, de faculteitsraad en het college van bestuur kozen hieruit acht kandidaat-namen waarop medewerkers en studenten van de faculteit konden stemmen:

• Primula (sleutelbloem, verwijzend naar Leiden als Sleutelstad)
• Common (de faculteit als gezamenlijke plek)
• Bloom (representeert groei en bloei)
• Connection (representeert verbinding tussen mensen en ideeën)
• Logos (Grieks voor woord, taal, of betekenis)
• Xanthos (Grieks voor lichtgekleurd, verwijzend naar de kleur van het gebouw)
• Porticus (zuilengalerij, een plek voor gedachtewisseling)
• Agora (een plek om samen te komen)

Agora kreeg 25,1 procent van de stemmen en won de verkiezing. ‘In het oude Griekenland was de agora het hart van de stad: een plek van ontmoeting, dialoog en uitwisseling van ideeën’, schrijft de universiteit. ‘Dit is precies hoe wij ons faculteitsgebouw zien: een open ruimte waar kennis, perspectieven en mensen samenkomen.’

De plaquette bij de ingang van het gebouw met daarop de naam en beeltenis van De la Court heeft een nieuwe plek gekregen, namelijk aan de buitenwand van collegezaal SC.01.