Het toneelstuk Naar Amerika! is ontstaan door héél veel te schrappen in de roman Accordion Crimes van de Amerikaanse schrijfster Annie Proulx, ook bekend van het kortverhaal Brokeback Mountain. 'Het is echt een collage geworden', vertelt acteur Bram Wildeman (33). 'Heel anders dan de opzet van het boek. Maar ook onze afgeslankte versie is nog een flinke uitdaging om te spelen. Er zijn nog altijd zes verschillende verhaallijnen en iedere acteur heeft meerdere personages voor zijn rekening genomen. Ik kan me voorstellen dat het publiek zich nu en dan toch afvraagt over wie het nu weer precies gaat. Maar ach, de enorme bezetting van Hamlet hebben we ook al eens uitgekleed tot acht spelers.'
De zes verhalen zijn opgeknipt in een aantal scènes, die dwars door elkaar heen worden gespeeld. Stukje bij beetje worden zo de verhalen verteld over immigranten die in de loop van de twintigste eeuw uit alle uithoeken van de wereld (Italië, Noorwegen, Polen, Duitsland en Mexico) naar Amerika kwamen om daar een toekomst om te bouwen. Wildeman: 'De vermenging en aanpassing van al die culturen in Amerika vonden we een mooi thema, juist tijdens de presidentsverkiezingen. Iedereen weet dat Barack Obama een zoveelstegeneratie-immigrant is. Maar ook de voorouders van Mitt Romney, die meer bij het Amerikaanse establishment hoort, waren ooit mormoonse pioniers die de overtocht waagden. Daar gaan de verhalen uit Naar Amerika! over: waar leg je de grens tussen 'echte' Amerikanen en immigranten?'
Typisch voor Al Dente-toneelstukken is de afstand tussen de acteurs en de personages. Wildeman: 'Ik ben altijd iemand die een rol speelt, ik kruip nooit écht in de huid van mijn personage. We blijven namelijk amateurs. Soms stappen we trouwens ook even uit onze rol, en gaan we verder met vertellen in plaats van spelen. Ook de decorwisselingen maken deel uit van het toneelstuk.'
De toneelgroep komt voort uit het schooltoneel op het Visser 't Hooft Lyceum dat docent en Al Dente-regisseur Jos Nijhof in de jaren zeventig opzette. Inmiddels bestaat de groep al ruim tien jaar uit een redelijk vaste samenstelling, die nog altijd geregisseerd wordt door Nijhof. 'Hij is ook degene die uit de vijfhonderd pagina's tellende roman het toneelscript destilleerde', vertelt Wildeman, die behalve oud-leerling inmiddels zelf ook docent Nederlands en drama is op het Lyceum. 'Jos is groot fan van Proulx. Ze schrijft heel visueel, waardoor er gemakkelijk beelden ontstonden in zijn hoofd. Vaak voegt ze een vleug absurdisme toe, die de tragiek van de personages ergens heel geestig maakt. Hij had er wel een flinke kluif aan, maar daar liet hij zich niet door ontmoedigen. Sterker nog, volgens mij liggen er nog behoorlijk wat van zulke boeken met halve bewerkingen erbij op zijn boekenplank.'
Al Dente, Naar Amerika!
De Ware Liefde (Kagerstraat 1)
2, 3, 7, 8, 9, 10 nov (20.30), zo 4 nov (15.00 u), € 8-10