Mare Nummer 28     12 mei 2011

28
KORTKOLOM

Honden-tbc | Mysterieus spul | Chlamydia

Honden-tbc

Honden kunnen tuberculose krijgen van mensen, en wellicht ook overbrengen op mensen. Als dat laatste klopt, is het soms heel erg interessant om te weten of een hond tbc heeft. Je wilt ook weten hoe vaak en hoe makkelijk honden de ziekte op kunnen lopen als je in een land woont met veel tbc en zwerfhonden. Zuid-Afrika, bijvoorbeeld.

De Leidse hoogleraar infectieziekten Tom Ottenhof deed samen met een aantal Zuid-Afrikaanse onderzoekers een studie naar het voorkomen van TBC bij honden in dat land.

De resultaten zijn na te lezen in Research in Vetenary Science. Van honderd dode honden uit een dierenopvang hadden er vier de parasiet bij zich die tuberculose veroorzaakt, terwijl dat bij drie van hen niet aan de buitenkant te zien was.

Er was ook een vierentwintigtal levende honden, die woonden op het land van een TBC-patiënt. Daarvan had maar liefst de helft de ziekmaker opgelopen. Een Zuid-Afrikaan die kinderen of mensen met een verzwakt immuunsysteem over de vloer heeft, kan dat in het achterhoofd houden.

Mysterieus spul

U, deze krant, de aarde en de dingen die sterrenkundigen zien als ze door hun telescopen kijken, bestaan allemaal uit materie die de wetenschap redelijk goed begrijpt. Dat spul is echter zwaar in de meerderheid: hooguit een vijfde van alle massa in het heelal bestaat eruit. De rest is de mysterieuze ‘donkere materie’.

Het spul is niet zichtbaar, maar wie goed kijkt, kan wel zien dat het er is. Sterrenstelsels of clusters van sterrenstelsels buigen namelijk het licht af dat komt van verder gelegen sterrenstelsels. Astronomen kunnen vervolgens de aard en de sterkte van de verbuiging gebruiken om iets te zeggen over hoe de donkere materie verdeeld is over het sterrenstelsel dat als zwaartekrachtlens fungeert.

In de Monthly Notices of the Royal Astronomical Society beschrijft promovenda Malin Velander samen met haar Sterrewacht-collega’s Tim Schrabback en Koen Kuijken hoe ze een bepaald soort verbuiging gebruikte om onderzoek te doen naar beelden die al eerder verzameld waren door de Hubble-telescoop. Het was voor het eerst dat sterrenkundigen dat deden voor enkele sterrenstelsels, in plaats van hele clusters daarvan.

Aan de hand van de data konden ze bepalen dat de meeste donkere materie geconcentreerd zit in het midden van een sterrenstelsel. Desalniettemin strekt het mysterieuze spul zich nog altijd verder uit dan het zichtbare gedeelte van zo’n stelsel. Ook onze eigen Melkweg is waarschijnlijk groter dan hij eruit ziet.

Chlamydia

Er bestaat een speciale variant van chlamydia, genotype L, die vooral voorkomt onder homo’s. Meestal is alleen de anus geďnfecteerd; symptomen zijn onder meer jeuk rond de anus, lekkend pus of bloederige diarree. Het is een ernstigere en agressievere vorm van chlamydia, die langdurige behandeling met antibiotica vereist.

Dat laatste zorgt ervoor dat artsen deze variant moeten onderscheiden van andere soorten chlamydia, de genotypes A tot en met K. Daar bestaat een speciale test voor, ontwikkeld door de Amsterdamse GGD.

De Leidse dermatoloog Koen Quint is eerste auteur van een onderzoek naar 201 monsters, afgenomen uit de anussen van mannen met of zonder zichtbare chlamydia-infectie. Met de gebruikte technieken bleek het goed mogelijk om genotype L te onderscheiden van de andere, minder ernstige chlamydia-varianten. Van de 99 monsters met genotype L hadden er zes ook nog een ander genotype onder de leden, schrijven Quint en zijn collega’s in BMC Infectious diseases.

Deel op Facebook

Tweet
Deel op Facebook