Student bestuurskunde en penningmeester van de Bestuurskundige Interfacultaire vereniging Leiden (B.I.L.) Stemt: Piratenpartij ‘Normaal gesproken zou ik zonder meer VVD stemmen; zeker op economisch gebied vind ik dat op zich een goede partij. Ik ben lid geweest van de JOVD, de jongerenafdeling van de VVD. Op mijn vijftiende, zestiende heb ik Mark Rutte wel eens gesproken, toen hij nog niet zo booming was: een heel leuke vent.
‘Maar ik ben van plan te stemmen op de Piratenpartij. Bescherming van digitale rechten vind ik heel belangrijk. Ik wil dat het onderwerp privacy op de politieke agenda komt. Ik heb fundamentele bezwaren tegen de standpunten van de VVD over bijvoorbeeld de opslag van camerabeelden en het verzamelen van persoonsgegevens. Vrijheid en veiligheid – die twee begrippen worden vaak ten onrechte tegenover elkaar gezet. Ik begrijp de voordelen en de noodzaak van het opslaan van gegevens, maar er moet een maatschappelijke discussie komen over de grenzen. Het opslaan van lichaamskenmerken, zoals de vingerafdruk van je paspoort, of irisscans, vind ik bijvoorbeeld een grens. In hoeveel databanken ben ik opgeslagen? Heb ik het recht om te weten wat de ander over mij weet?
‘Privacy is een abstract probleem, anders dan bijvoorbeeld agressie. Als iemand je een klap verkoopt, voel je dat direct op je lichaam. Privacy gaat over computers en databanken. Daar moet heel secuur, heel ethisch, heel integer mee worden omgegaan. En ik ben er niet gerust op dat dit nu gebeurt. “Ja, maar je zit zelf toch ook op Hyves?”, hoor je wel eens. Dat klopt, maar er is een gigantisch verschil tussen wat je zelf kiest om publiek te maken en wat iemand anders kiest om van jou te weten. Of: “Ik heb niets te verbergen, want ik doe niets verkeerds.” Dat is makkelijk te weerleggen: jij víndt zelf misschien dat je niets verkeerds doet, maar iemand anders denkt misschien van wel. Bovendien: iedereen heeft altijd iets te verbergen. Anders zou je net zo goed helemaal naakt over straat kunnen lopen.’ AVV
‘Ik hoef geen huis in Frankrijk’
Marco Krukerink (32)
Huisarts in opleiding
Stemt: D66 of GroenLinks ‘Vergrijzing en de marktwerking in de zorg zijn voor mij twee belangrijke punten. Eigenlijk gaat het om dubbele vergrijzing. Mensen worden steeds ouder. Maar tegelijkertijd worden er ook veel meer behandelingen aangeboden. De zorgkosten lopen uit de hand. De oplossing? Daar heb ik geen eenduidig antwoord op. Ik vind wel dat marktwerking in de zorg niet werkt. De zorg is geen markt. Als ik een telefoon wil kopen weet ik wat ik wil en wat ik ervoor wil betalen. Ik kan dan kiezen. Dat kan niet met zorg. Ik weet niet wat voor zorg ik volgend jaar nodig heb. Daarnaast wil ik er om principiële redenen geen marktwerking. Sommige mensen hebben nu eenmaal geluk dat ze gezond zijn anderen hebben juist de pech dat ze ongezond zijn.
‘Van huis uit ben ik als boerenzoon redelijk rechts opgevoed. Ik vind het liberale gedachtegoed nog steeds belangrijk. Als je iemand op de winkel wil laten passen dan is de VVD een goede partij.
‘Uiteindelijk ben je verantwoordelijk voor je eigen gedrag en geluk. Maar dat moet je niet in alle aspecten van de samenleving doorvoeren. Dan verlies je samenhang en creëer je een tweedeling in het land. Dat geldt vooral voor zorg en onderwijs. Dus ik neig daarom meer naar D66 tegenwoordig. Zij hebben een goed economisch beleid en investeren bijvoorbeeld in onderwijs.
‘Specifiek voor de zorg kom ik dan weer uit bij GroenLinks. Het geld dat je met goed economisch beleid verdient, moet terugvloeien in de maatschappij. De VVD leidt naar een tweede huis in Frankrijk of naar een boot. Daar kun je wellicht gelukkig van worden. Maar ik geloof dat niet.
‘De progressieve partijen hebben meer een visie waar het in het land naar toe moet en willen daar ook in investeren. Bij GroenLinks zijn de financiën op orde en die voorkomen een tweedeling in de maatschappij en zijn tegen marktwerking inde zorg.
We hebben met de Landelijke organisatie van aspirant huisartsen (LOVAH) een stemwijzer voor de zorg ontwikkeld, op www.wpmlovah.nl. Daaruit blijkt dat huisartsen behoorlijk links stemmen. D66 en GroenLinks zouden een meerderheid krijgen. Geneeskundestudenten stemmen vaak rechtser. Dat verschil kan ik wel enigszins verklaren: wij zijn in de praktijk werkzaam en zien de gevolgen van de marktwerking. Je krijgt allerlei flauwekulpoli’s, bijvoorbeeld die voor de Mexicaanse griep. Daar verdien je geld mee. Maar het draagt totaal niets bij. Je krijgt dan meer dokters die geld belangrijker vinden dan patiënten.’ VB
‘Kleine elite moet voortouw nemen’
Christine Teunissen (24)
Vijfdejaars geschiedenisStemt: Partij voor de Dieren ‘Mijn interesse voor natuur en het welzijn van mens en dier heb ik al van huis uit meegekregen, maar bij de Partij voor de Dieren kwam ik terecht via mijn scriptie. Die ging over de erfenis van de slavernij in Suriname. De Partij voor de Dieren stelt zichzelf in het verlengde van historische emancipatiebewegingen: de slavernij werd afgeschaft, toen kregen vrouwen rechten en toen zwarten. Nu zijn de dieren de volgende groep die bevrijd moet worden. Dat is natuurlijk een mediatruc om te laten zien waar je staat, maar ik vond het wel heel erg interessant.
‘Bij emancipatiebewegingen zie je hoe de ideeën in de samenleving heel plotseling kunnen veranderen. Er is altijd een kleine elite die het voortouw neemt, en pas daarna ontstaat een breder draagvlak in de samenleving. Marianne Thieme haalde ooit Gandhi aan die stelde ‘First they ignore you, then they ridicule you, then they fight you, then you win.’
‘Ik ging stage lopen bij de partij, om onderzoek te doen naar hoe er over hen werd geschreven. Gandhi’s uitspraak lijkt tot nu toe een goede beschrijving van de berichtgeving over de partij. De Telegraaf die nu ineens schrijft over ons standpunt over het ‘s winters bijvoeren van dieren in de Oostvaardersplassen, dat is een voorbeeld van een aanval in de media. Ook het feit dat Kamerlid Esther Ouwehand niet terugkwam op de lijst kreeg veel aandacht. Ik vind dat jammer, want het leidt af van het overstijgende belang.
‘Het gaat namelijk echt om een nieuwe politiek, die anders naar de wereld kijkt. Bij andere partijen staat alleen de mens centraal, maar bij deze partij de hele wereld, en daarbij wordt het dier gebruikt als voorbeeld. De aarde moet nog jaren mee, maar die belangen worden verwaarloosd. Ik heb nog nooit een partij gevonden die helemaal bij me past, maar de Partij voor de Dieren komt het dichtste in de buurt.’ BB
Wat doen de partijen voor studenten?
Het CDA wil de basisbeurs behouden. Wel moeten studenten die meer dan een jaar langer over hun studie doen dan de nominale studieduur, het hogere instellingscollegegeld gaan betalen. Ook wil de partij dat ‘de reismiddelen’ (de OV-kaart) ‘doelmatiger’ zullen worden ingezet. Wat dat precies inhoudt, is nog niet duidelijk. Opvallend is dat de partij publieke onderzoeksinstituten zoals de KNAW en NWO wil samenvoegen met de universiteiten. Per saldo bezuinigt het CDA 0,4 miljard op onderwijs, becijfert het Centraal Plan Bureau (CPB)
De PvdA wil de basisbeurs afschaffen en vervangen door een sociaal leenstelsel. De terugbetaling van de studielening vindt plaats naar draagkracht. De opbrengsten uit deze maatregel moeten volgens de partij wel ten goede aan de kwaliteit van het onderwijs komen. De OV-kaart blijft gewoon bestaan. De partij wil ook dat studenten collegegeld moeten terug kunnen vorderen als hun opleiding qua niveau of organisatie beneden de maat blijkt. Volgens het CPB investeert de PvdA netto 1 miljard in het onderwijs.
De PVV vindt het jammer dat de stufi en OV-jaarkaart onder druk staan: ‘De kinderen van Henk en Ingrid moeten gewoon kunnen doorleren, ook als er van huis uit geen geld voor is.’ Het PVV-programma blijkt slechts 1 maatregel te bevatten die als een concrete maatregel op het terrein van kennis kan worden vertaald. Die zit in het hoger onderwijs: het stoppen van de bijdrage voor de bekostiging van buitenlandse studenten. Opbrengst 8 miljoen. De PVV bezuinigt in totaal volgens het CPB 0,2 miljard op het onderwijs.
De VVD kiest ook voor een sociaal leenstelsel. Om de kwaliteit van het onderwijs aan universiteiten en hogescholen te verbeteren, wil de partij investeren in zaken als opleiding en bij- en nascholing van docenten, kleinere groepen studenten, onderzoek naar onderwijs, digitale leermiddelen en internationalisering. De partij is voorstander van collegegelddifferentiatie. Ook mogen instellingen van de VVD selecteren aan de poort. De partij wil dat onderzoeks- en innovatiegelden rechtstreeks naar de onderzoeksinstituten en bedrijven stromen. Volgens het CPB investeert de VVD 0,7 mld euro netto extra in het onderwijs.
De ChristenUnie wil de basisbeurs behouden. Bij de constatering van fraude met studiefinanciering vervalt het recht op een studiebeurs. Voor de duur van de studie plus één jaar blijft het collegegeld bepaald op een regulier niveau. Daarna moet de student een grotere financiële bijdrage leveren. De concentratie van opleidingen en faculteiten kan bijdragen aan de reductie van het aantal opleidingen en dus aan de doelmatigheid. De ChristenUnie investeert 0,7 mld euro in het onderwijs, aldus het CPB.
De SP wil niet ‘morrelen aan de studiefinanciering en de basisbeurs.’ Om de toegankelijkheid voor studenten uit gezinnen met een laag inkomen te verbeteren verhoogt de SP de aanvullende beurs. Het collegegeld mag maximaal met de algemene inflatie stijgen. Ook wil de partij geen collegegelddifferentiatie. ‘We hebben belang bij meer onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek, aldus de SP. ‘Daar willen we meer geld voor beschikbaar stellen.’ De SP investeert netto 0,6 miljard euro.
GroenLinks wil het bestaande studiefinancieringssysteem vervangen door studieloon en taks. Studenten krijgen een hoger bedrag per maand dan nu. Dit wordt betaald uit een inkomensafhankelijke hogeronderwijsbelasting voor voormalig studenten. De hoogte van deze belasting is afhankelijk van het aantal studiejaren, zodat snel studeren loont. Op onderzoek wil de partij niet bezuinigen. Het CPB becijfert dat GroenLinks netto 1,7 mld euro investeert in het onderwijs.
D66 wil op termijn de basisbeurs vervangen door een sociaal leenstelsel, onder voorwaarde dat de vrijgekomen gelden worden geïnvesteerd in verbetering van de kwaliteit van het hoger onderwijs. De partij wil dat ambitieuze studenten voor het wettelijke collegegeld een tweede studie kunnen volgen. Hogescholen en universiteiten moeten ook een beloning ontvangen voor studenten die tweede bachelor of master afronden. HBO- en WO-instellingen die zich onderscheiden door een hogere onderwijskwaliteit en minder uitval van studenten moeten hiervoor extra worden beloond. D66 investeert netto 2,2 miljard in het onderwijs.
De Partij voor de Dieren wil de studiefinanciering niet veranderen. Ook wil de partij geen selectie aan de poort en geen collegegelddifferentiatie. Het collegegeld voor de tweede studie mag niet omhoog.
De SGP wil het collegegeld in de bachelor verhogen. Het collegegeld voor de master kan worden gedifferentieerd als daar een extra toegevoegde waarde voor de student tegenover staat. Masters moeten tweejarig worden en collegegelddifferentiatie is toegestaan. De directe financiering aan universiteiten dient versterkt te worden. Ook kiest de SGP voor topuniversiteiten die studenten mogen selecteren op kwaliteit. De SGP bezuinigt netto 0,3 miljard op het onderwijs.
