‘Toch wilde ik niet wachten’ Vier studenten die moeder werden over studievertraging, nachtvoeding en ongepland geluk
‘Waar ben ik aan begonnen?’ maar ook: ‘Niet gepland maar wel gewenst’. Harmke Berghuis sprak vier studerende moeders over kind en carričre.
‘In de trein zit hij dames te versieren’
Sarina Veldman (21) is student Biologie en heeft een zoontje van een jaar.
‘Ik was in het begin heel erg geschrokken toen ik er, in de zomervakantie voor mijn derde jaar, achter kwam dat ik zwanger was. Abortus was voor mij geen optie. Ik was zo bang dat ik dan achteraf spijt zou krijgen. Bovendien kwam ik er pas zo laat achter dat de relatief lichtere vorm van abortus niet meer mogelijk was.
Ik liep voor mijn studie biologie, waar ik nu bijna mijn bachelor voor heb, stage bij het Nationaal Herbarium. Het was wel moeilijk om het aan iedereen te vertellen. Mijn stagebegeleider was gelukkig enthousiast en zei zelfs: “Het is beter als vrouwen vroeg kinderen krijgen.”
‘Ik moest natuurlijk een heleboel regelen: van huisvesting tot babyspullen kopen. In oktober had ik al de kinderopvang geregeld, want daar zijn wachttijden van een jaar voor. Mijn zoontje Julius gaat nu drie dagen per week naar de Kattekop in Leiden. De treinreis is gelukkig geen enkel probleem: onderweg van mijn woonplaats Santpoort-Noord naar hier zit hij alle dames in de coupé te versieren.
‘Qua financiën lukt het ook goed. Bij de IB-groep heb je éénoudertoeslag en verder werk ik er af en toe nog wat bij. Ik heb de zorg voornamelijk op me genomen; mijn vriend is meestal drie dagen in de week bij ons. Kinderopvang is ontzettend duur, maar dat krijg ik bijna helemaal vergoed, het grootste deel door de overheid, de rest door de gemeente Velsen. Omdat ik weinig geld heb, krijg ik de maximale korting.
‘Ik geloof niet dat mijn karakter hierdoor echt veranderd is, maar een vriendin zei laatst tegen me dat ik voorzichtiger ben geworden. Ik heb natuurlijk wel een andere leefstijl. Vroeger ging ik overal heen; nu ben ik toch meer thuis voor Julius. Ik sportte zeven keer in de week, dat zijn dus dingen die je op moet geven. Maar ik heb een geweldig kind gekregen. Ik vind het heerlijk om zijn ontwikkeling van zo dichtbij mee te maken. Dan kom ik hem ophalen na de studie en kruipt ie ineens als een tijger over de grond.
‘Ik heb wel overwogen om de eerste vier jaar te stoppen met mijn studie, als Julius bijvoorbeeld geen goede gezondheid zou hebben. Gelukkig is dat allemaal goed gegaan; ik heb ook een heel voorspoedige bevalling gehad. Tot twee weken van te voren kon ik nog heel veel doen. Vier weken voor mijn bevalling heb ik zelfs nog een presentatie kunnen geven. Toen moest ik wel gaan zitten, omdat ik het niet volhield om twintig minuten te blijven staan.
‘Of ik er spijt van heb gehad om het kind te houden? Nee, zeker niet! Natuurlijk denk ik soms weleens: waar ben ik aan begonnen? Dan realiseer ik me ook alles wat ik niet meer kan. Maar Julius is zo’n geweldig ventje. Iedere keer dat ik hem zie, wil ik echt niet meer terug.’
‘Hadden ze net de aanwezigheidsplicht ingevoerd’
Manouk van Zetten (23) is student Talen en Culturen van Latijns Amerika en heeft twee dochters.
‘Soms heb ik het gevoel dat ik een dubbelleven leid: als ik hier ben op de universiteit, dan ben ik een echte student, maar als ik in een speeltuin kom met allemaal moeders, dan voel ik me precies een dertiger.
‘Op het moment dat ik ontdekte dat ik in verwachting was, had ik net mijn propedeuse gehaald voor Talen en Culturen van Latijns Amerika. Ik was van plan om voor Buitenlandse Zaken te gaan werken en ik wilde over de hele wereld uitgezonden worden. Dat gaat nu niet meer, maar ik heb er wel iets anders voor teruggekregen. Estelle werd in oktober geboren. Het was niet gepland, maar wel gewenst.
‘Toen ik zwanger werd, hadden ze hier op de universiteit net de aanwezigheidsplicht ingevoerd. Die eerste twee maanden was ik ontzettend misselijk en ik woonde in Rotterdam. Ik heb daardoor een paar colleges gemist, waardoor ik niet meer verder mocht. Geen uitzonderingen, zeiden ze tegen me. Daardoor ben ik sowieso één semester kwijt geraakt, wat ik echt zonde vind, want na twaalf weken ging het wel weer en had ik het nog best kunnen halen met hard werken. Uiteindelijk heb ik een jaar studievertraging opgelopen vanwege mijn zwangerschap.
‘Mijn dochter was drieëneenhalve maand toen ik weer begon. Dat was heftig. Iedereen zei tegen me: baby’s, die slapen wel. Maar dat gold dan natuurlijk net weer niet voor die van mij. Vanaf elf ‘s avonds op z’n vroegst had ik pas tijd voor mijn studie, en dan de volgende dag weer om zes uur op.
‘Ik heb wel een stabiele relatie; ik ben ook met hem getrouwd. Hij is accountant en fulltime werk is dus ook écht fulltime. Ik doe zelf een voltijdstudie maar ik ga altijd voor de zes. Voor mijn tentamen pak ik het boek de avond te voren. Toch haal ik het meestal en dat geeft ook de moed om door te gaan. Momenteel hoef ik alleen nog maar mijn bachelorscriptie te schrijven, maar ik volg er ook nog een minor educatie bij om te zien of ik lerares wil worden. Het lijkt me wel een ideale baan samen met kinderen. Hopelijk kan ik hierna een master volgen, al is Talen en Culturen van Latijns-Amerika lastig omdat je daar verplicht een paar maanden naar het buitenland moet voor onderzoek, en dat gaat in mijn geval natuurlijk niet.
‘Mijn tweede dochter, Muriel, is nu vijf maanden. Die krijgt ook nog nachtvoeding. En om zes uur ’s ochtends begint de dag dan weer. Ik ga drie dagen in de week naar school en de rest van de tijd ben ik bij mijn kinderen. Ik zou ze ook echt niet langer willen missen. Toch blijft het gek; als student kan je nog doen wat je wilt en wanneer je maar wilt. Als moeder kan dat niet meer. Dan sta je ineens in dienst van je kinderen. Probeer maar eens te studeren wanneer die kinderen wakker zijn…’
‘Hij weigerde absoluut de fles’
Sophie Raynor (31) studeerde dit jaar cum laude af van de studie wiskunde en heeft twee kinderen.
‘Op de dag na mijn 25e verjaardag kreeg ik mijn dochter Elsa. Oorspronkelijk kom ik uit Groot-Brittannië maar ik woonde toen al een aantal jaar in Nederland en was in het derde jaar van de studie wiskunde. Ik dacht dat de studie en een kind wel een goede combinatie was, maar dat viel tegen. Inmiddels heb ik mijn studie weliswaar cum laude afgemaakt, maar het heeft een stuk langer geduurd dan gepland.
‘Ik ben nooit officieel gestopt met mijn studie. In het begin had mijn man geen inkomen en ik moest werken naast de studie om – als niet-Nederlander – recht te hebben op studiefinanciering. Op het moment dat we ontdekten dat ik Ben in mijn buik had, kreeg mijn man gelukkig een baan. Ik stopte met werken, maar bleef studeren, ook toen Elsa een paar maanden later ziek bleek te zijn. Het was een drukke tijd: ik hoogzwanger, de riolering werkte niet, we zaten middenin een verhuizing en Elsa werd vaak opgenomen.
‘Uiteindelijk hebben we besloten om opvang in huis te regelen. Daardoor kon ik gewoon thuis werken en toch de kinderen voeden – Ben weigerde absoluut de fles. Op een gegeven moment ging ik om verschillende redenen helemaal niet meer naar college. Dat heeft het achteraf toch wel zoveel moeilijker gemaakt. Mijn medestudenten studeerden allemaal samen en ik moest helemaal alleen voor mijn motivatie zorgen. Het maakte me ook erg eenzaam. Ik was veel thuis, zag geen studiegenoten en ik miste mijn oude vrienden uit Engeland.
‘Mijn man werkte fulltime en ik was eigenlijk een beetje jaloers op hem: hij kon naar zijn werk gaan en in het weekend leuke dingen met de kinderen doen en daarvan genieten. De dagen dat ik alleen met de kinderen was, vond ik vaak helemaal niet leuk. Ik vind mijn kinderen geweldig, maar achteraf gezien had ik gewoon andere volwassenen in mijn leven nodig.
‘Toch zou ik niet hebben willen wachten; ik vind het een heel naar idee dat ik dan niet deze kinderen zou hebben gekregen. En een paar weken geleden ben ik uiteindelijk toch afgestudeerd. Ik was het zat en heb het gewoon gedaan. Nu ben ik in twijfel over wat ik wil doen en of ik niet al te oud ben om nog een carričre te starten. Maar ik hoor ook van vriendinnen die juist carričre hebben gemaakt, en denken: dit is het toch niet. Ik vermoed dat veel hoogopgeleide vrouwen over die keuzes twijfelen.
‘Momenteel ben ik van plan een yogastudio beginnen met twee vriendinnen en ik denk dat ik de PhD, die me door een Engelse professor is aangeboden, ga aannemen, al veranderen mijn gedachten daarover iedere dag. Het is vast geen goed idee, maar ik wil geen spijt krijgen als ik het niet doe. De rest van de tijd ga ik lief zijn voor mijn kinderen.’
‘Er is nooit een “handig” moment’
Lysbeth Kuipers (34) studeert geneeskunde en heeft een dochter van drie.
‘Tot de week voor de bevalling ben ik gewoon naar college gegaan. Zelfs op de dag van de bevalling was ik onderweg daar naartoe. Halverwege het plantsoen voor de deur ben ik maar teruggegaan; het voelde niet goed.
‘Die dag is mijn dochter Rixt geboren. Ik zat toen in mijn vierde jaar geneeskunde, mijn tweede studie na de afronding van mijn doctoraal Klassieke Talen. Voor geneeskunde heb je altijd drieëneenhalf jaar colleges en daarna volg je co-schappen of je doet je wetenschapsstage. Mijn dochtertje was nog heel klein dus koos ik ervoor de wetenschapsstage eerst te doen. Dat heeft regelmatiger werktijden en ik kon het gemakkelijk in deeltijd doen.
‘De grootste verandering voor de studie is geweest dat ik nu veel efficiënter moest studeren. Ik moest echt gebruik maken van alle tijd die ik had. Meestal studeerde ik wanneer mijn dochter op het kinderdagverblijf was, want als ze wakker was en in dezelfde kamer in de box zat, dan kwam er van werken echt niets terecht.
‘Verder kon ik niet meer ’s avonds naar activiteiten gaan. Dat doe ik nog steeds niet zoveel. Ik ben geen jonge student, dus naar feestjes hoef ik niet meer zo nodig, maar de studievereniging organiseert ook lezingen en dat soort dingen, en ook daar ga ik zelden naartoe. Dat komt niet eens zozeer omdat ik dan geen oppas kan vinden, maar meer omdat ik liever een avond thuis wil zijn met mijn kind.
‘Na de wetenschapsstage en het inhalen van een aantal colleges dat ik gemist had, ging ik door met de co-schappen. Officieel biedt de opleiding die ook in deeltijd aan, maar in de praktijk ligt het helaas lastiger. Ik kon niet altijd een vaste dag vrij krijgen, dus dat was een heel gedoe voor het regelen van het kinderdagverblijf. Op een gegeven moment heeft mijn moeder een aantal keren opgepast en dat vond ze eigenlijk wel prima en ze wilde dat wel blijven doen. Daardoor kon ik mijn co-schappen voltijd gaan volgen.
‘Ik ben nu semi-arts, dat betekent dat ik in het laatste jaar van mijn co-schappen zit. Eigenlijk is het dus vergelijkbaar met werken, behalve dat ik nog geen geld krijg. Hierna wil ik me tot huisarts specialiseren. Dan heb je het natuurlijk ook druk, maar makkelijker in deeltijd. Ondertussen ben ik ook aan het nadenken over een tweede kind, al is de grote vraag: wanneer? Misschien is het toch niet zo heel geschikt om te gaan solliciteren met een dikke buik. Overigens is er nooit een “handig” moment om een kind te krijgen – wat niet betekent dat ik er spijt van heb. Maar nu, terwijl ik fulltime “werk”, merk ik dat de balans een beetje is zoekgeraakt: toen ik echt studeerde zag ik mijn dochter veel meer.’
