Beurs afschaffen: wel of geen voornemen? Uitspraken staatssecretaris leiden tot onduidelijkheid
Het kabinet schept verwarring over de toekomst van de basisbeurs. Vorige week zei staatsecretaris De Jager van Financiën dat het afschaffen van de beurs geen beleidsvoornemen was van het kabinet.
DOOR VINCENT BONGERS EN BART BRAUN Dat blijkt uit een artikel op de hoger onderwijswebsite ScienceGuide. De Jager stelde tijdens een bezoek aan de Stenden Hogeschool voor om te besparen op de overheidsuitgaven door mogelijk kostendekkend collegegeld te vragen voor masteropleidingen.
De uitspraken zijn opvallend omdat de heroverwegingscommissies die met plannen moeten komen om 35 miljard te bezuinigingen op de begroting van de overheid, nog bezig zijn met hun werk.
VVD-Tweede Kamerlid Mark Harbers stelde Kamervragen en wilde weten van minister Plasterk van Onderwijs of De Jager uitspraak namens het kabinet werd gedaan. Ook wilde Harbers weten of het wel verstandig was van de staatssecretaris om ‘een voorschot’ te nemen op de kabinetsbesluiten die moeten worden genomen naar aanleiding van de nog te verschijnen commissievoorstellen.
Volgens Plasterk heeft De Jager niet voor zijn beurt heeft gesproken. Hij zou ‘slechts een opsomming’ hebben gegeven van de ‘opties’. Er zijn voor het kabinet ‘ten aanzien van de twintig terreinen van heroverwegingen geen taboes’, aldus Plasterk in zijn schriftelijke antwoord.
In de Kamer lijkt zich een meerderheid af te tekenen voor het afschaffen van de basisbeurs. Een aantal partijen, zoals de VVD en D66, zijn voorstander van een sociaal leenstelsel. Ook binnen de PvdA is er steun voor het plan. De partij heeft echter nog geen officieel standpunt ingenomen. Maar zowel Plasterk als minister van Financiën Bos hebben zich al eerder positief uitgesproken over het leenstelsel.
In de Kamer woedt een discussie of er überhaupt mag worden gekort op het hoger onderwijs. PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer verklaarde vorige week op een verkiezingsbijeenkomst in Groningen dat het onderwijs een ‘status aparte’ zou moeten krijgen in de komende Haagse bezuinigingsronde. Het mag allemaal best efficiënter, vindt Hamer, maar het geld dat het oplevert, zou meteen weer terug moeten in het onderwijs.
Dat kwam haar op kritiek van andere partijen te staan. Hamer zou zich niet aan de afspraak houden dat geen enkel onderwerp taboe is bij de komende bezuinigingen. In november, bij de Algemene Beschouwingen, lanceerde Hamer al een motie om onderwijs en wetenschap te ontzien in de bezuinigingen, en zelfs meer te investeren. De Tweede Kamer stemde daar unaniem mee in. Ook GroenLinks en D66, die deze week een motie van vergelijkbare strekking indienden, en vervolgens Hamer aanvielen toen ze niet meestemde.
