Mare Nummer 19     04 februari 2010

19
De boekhouder en de huishoudster
Waarom de Zangeres Zonder Naam eenzaam wegkwijnde

Hoe kon de Zangeres Zonder Naam, die miljoenen platen verkocht, wegkwijnen in een verzorgingstehuis? Biograaf Ben Holthuis schreef er een whodunit over.

DOOR FRANK PROVOOST ‘Denk je nooit meer aan die mooie dagen, toen jouw hart nog voor 't mijne sloeg. Hoor je nooit een stem in stilte vragen. Waarom jij je toch zo min gedroeg? Mocht je later in je verd’re leven, nog eens voor m’n kleine grafsteen staan

Is 't laatste wat je mij kunt geven, ‘n Gebedje en een stille traan.’ (Uit: ‘Bedrogen’ van de Zangeres Zonder Naam)

‘Misschien klink het overdreven, maar toch wil u waarschuwen voor de onthutsende, trieste, tragische en bijna ongelofelijk (sic) feiten en gebeurtenissen die u bij het lezen van dit boek onder ogen zult krijgen en waarbij u misschien wel een traantje weg zult pinken.’ (Uit: Ben Holthuis, Sterven zonder naam, Schokkende onthullingen over het trieste einde van de Zangeres Zonder Naam.)

Okee, het rijmt dan niet, maar verder begint Ben Holthuis, biograaf van de Zangeres Zonder Naam, zijn boek in stijl. Alsof het een smartlap is, vermengd met een detective.

Wie ondanks zijn waarschuwing toch verder durft te lezen, komt tot een schokkende ontdekking: de huishoudster heeft het gedaan, samen met de boekhouder. Dat zij als enigen in het boek een initiaal krijgen, en geen achternaam deed al het ergste vermoeden, evenals het blokje dat over de foto van de huishoudster Ida R. is geplaatst.

Het is hun schuld, betoogt Holthuis, dat Mery Servaes-Beij, die straatarm werd geboren in de Leidse Weversstraat en uiteindelijk 17 miljoen platen verkocht, niet in haar Limburgse ‘paleisje’ oud kon worden, maar moest wegkwijnen in een gesloten afdeling van een verpleeghuis. Haar wensen (staatsbegrafenis, praalgraf) werden niet ingewilligd. In plaats daarvan werd haar huis werd leeggehaald, haar eigendommen verkocht. En alsof dat nog niet genoeg was: haar suikerzieke hondje Nikki (11) werd afgemaakt.

Het is ongetwijfeld zeer schrijnend en een grove schande. Het is alleen de grote vraag waarom Holthuis dat in niet in zijn lang verwachte biografie tikt. Dat boek kondigt hij ook nu weer aan, omdat het ‘veel stof zal doen opwaaien’.

Dat de beschuldigden er wat betreft weerwoord op zijn zacht gezegd nogal bekaaid van afkomen, doet er ook niet toe. Het gaat om Mery, nietwaar? Die heeft haar biograaf immers ‘op haar schouder getikt’ toen hij kniezend aan haar graf stond. Haar grootste fan lijkt het daarmee eens te zijn en heeft vorige week de minister van Justitie ter verantwoording geroepen. Alexander Pechtold, die na de dood van de zangeres zelf een van haar jurken kocht, heeft al Kamervragen gesteld.


Ben Holthuis, Sterven zonder naam, House of Knowledge Publishing, 293 pgs. € 16,95