Afgelopen zomer presenteerde een trotse minister Plasterk in Leiden een stukje schedelbot van Krijn, de eerste en vooralsnog enige Neanderthaler die in Nederland gevonden is. In het Journal of Human Evolution beschrijft een groep archeologen, onder wie Leidenaren Wil Roebroeks en Jan Glimmerveen, de vondst.
Krijn is in het stuk omgedoopt tot ‘the Zeeland Ridges Neanderthal’. De naam verwijst naar het stukje Noordzee waar zijn schedel werd opgevist. In Krijns tijd was dat een vlakte waar kuddes harige beesten graasden.
Uit computeranalyse blijkt dat Krijns schedel het meeste lijkt op schedels van mannelijke Neanderthalers, vandaar dat het team concludeert dat hij waarschijnlijk een jongetje was.
Een piepklein beetje verpoederd bot ging de chemische analyse-apparatuur in. De resultaten suggereren dat hij – net als alle tot nu toe gevonden Neanderthalers – vrijwel uitsluitend vlees at, en weinig tot geen voedsel uit de zee haalde.
Zwangerschapsrook
Niet verrassend: roken tijdens de zwangerschap is slecht voor de aankomende baby.
Wel verrassend: een groot gedeelte van de zwangere rooksters stopt niet. In de periode van 2001-2007 was ongeveer tien procent van de zwangere vrouwen een rookster. Vooral laag opgeleide vrouwen stomen gewoon door. In het vakblad PLOS One beschrijven onderzoekers van TNO, de Stivoro en het Leids Universitair Medisch centrum de resultaten van een studie naar 14.553 Nederlandse moeders. Er is ook goed nieuws: het percentage vrouwen dat rookt tijdens de zwangerschap daalt wel; in 1986 rookte nog bijna de helft van alle aanstaande moeders.
Zwangerschapsroken vergroot de kans dat de baby uiteindelijk te vroeg of te licht ter wereld komt, en dat verband kwam ook weer uit deze studie. Zulke baby’s moeten vaak de couveuse in of anderszins medisch verzorgd worden, en medische zorg kost geld. Als alle zwangere vrouwen zouden stoppen met roken, zou dat in Nederland jaarlijks 26 miljoen euro besparen, stellen de auteurs.
CO2
In de Science van afgelopen week staat een publicatie van Leidse en Utrechtse chemici over een koperverbinding die koolstofdioxide uit de lucht trekt. Het goedje plakt twee CO2-moleculen aan elkaar tot oxaalzuur. De onderzoekers kunnen dat oxaalzuur vervolgens neer laten slaan als een zout – een proces dat ook plaatsvindt als u ooit nierstenen krijgt – en vervolgens kan de koperoplossing met behulp van een electrisch stroompje opnieuw bruikbaar worden gemaakt.
Vooralsnog is de koperverbinding vooral interessant voor scheikundigen, die namelijk zouden verwachten dat de stof eerder met zuurstof uit de lucht reageert dan met CO2. Maar op termijn zou het uitgewerkt kunnen worden tot een systeem om koolstofdioxide uit de atmosfeer te halen, en om te zetten tot brandstof of veevoer, schrijven de onderzoekers.
