Undercover bij Wilders Alumnus dringt binnen bij PVV
Wat ging er fout bij bestuurlijke blunders als de kredietcrisis of de RijnGouwelijn? ‘Soms zijn bestuurders dommer dan het volk.’
DOOR VINCENT BONGERS Journaliste Karen Geurtsen deed zich voor als stagiaire en ging vier maanden undercover bij de PVV. ‘Ik heb het hem per sms verteld.’
Door Arjen van Veelen Deze zomer liep Leids student journalistiek Karen Geurtsen (26) stage bij HP/De Tijd. Aansluitend kreeg ze daar een baan als redacteur. Toen ze een vacature zag bij de PVV, solliciteerde ze onder valse voorwendselen. Het plan: van binnen uit beschrijven hoe het toegaat bij de PVV, want de partij is gesloten als een oester. Geurtsen werd aangenomen als stagiair van Kamerlid Raymond de Roon. Vier maanden lang hielp ze hem bij debatten en bij het schrijven van speeches. Overdag maakte ze stiekem aantekeningen in haar agenda. In de trein naar huis werkte ze die notities uit op haar iPhone. Vorige week verscheen deel één van in totaal vijf artikelen. Het genereerde de nodige media-aandacht. Zelfs het Franse dagblad Libération schreef erover. En misschien komt er straks een boek.
Wat voor stagevergoeding betaalt de PVV?
‘Ik kreeg er vijfentwintig euro per dag.’
En die mag je houden?
‘Ja. Tenminste, niemand heeft het me teruggevraagd. Bovendien heb ik ook naar alle tevredenheid gefunctioneerd bij de PVV.’
Na vier maanden moest je je baas, kamerlid Raymond de Roon, vertellen dat je journalist was.
‘Dat leek mij vanaf het begin het moeilijkste. Op het moment dat HP/De Tijd wilde gaan publiceren, was De Roon op werkbezoek in het buitenland. Toen ik hem daar probeerde te bereiken, vroeg hij om een sms’je te sturen in plaats van te bellen. Toen heb ik het hem per sms verteld, wat toch iets makkelijker is.’
Hoe reageerde hij?
‘Hij sms-te zoiets terug als: nou, dat zal dan wel een mooi verhaal over me worden. Hij wilde weten waar het zou verschijnen; en of hij de tekst van te voren mocht lezen. Ik heb geantwoord dat dat niet kon, maar dat hij – als hij dat wilde – altijd kon bellen voor een toelichting. Dat heeft hij nog niet gedaan. Hij heeft nog wel een keer gevraagd om inzage.’
En andere oud-collega’s?
‘Van twee, die niet zo nauw bij de partij betrokken waren, heb ik nog een reactie gekregen. De strekking was positief: Als je maar open en eerlijk over ons schrijft. En ook; als je hetzelfde ook maar bij Pechtold doet. Voor de rest lijkt het alsof de partij mij in de ban heeft gedaan. Ze zullen zich bedrogen voelen.’
Dat zijn ze natuurlijk ook…
‘Dat was ook moeilijk; dat je niet helemaal eerlijk bent. Ik hield mezelf steeds voor dat ik dit deed voor een groter belang.’
Kranten als NRC Handelsblad bekritiseren het gebruik van de undercovermethode als er geen zwaar maatschappelijk belang mee is gediend.
‘Dat klopt. Een deel van de kritiek is terecht; de undercovermethode is natuurlijk discutabel. Maar ik ben het er niet mee eens dat je die alleen mag gebruiken om misstanden aan de kaak te stellen. Stel dat zou blijken dat de PVV alleen bestaat uit hele aardige, lieve mensen; dat ze niet allemaal vinden dat alle moslims het land uit moeten – dat zou ook van belang zijn. Bijna alles wat ik tot nu toe las over de PVV was opiniërend. Ik wilde laten zien hoe het er echt aan toe gaat. En ik hoop dat de partij nu transparanter wordt.’
Je schreef ook speeches voor de PVV. Had je daar gewetensproblemen mee?
‘Natuurlijk dacht ik dat wel eens: “Ga ik mijn hersenen gebruiken voor iets waar ik niet achter sta?”. Maar ook hier geldt dat grotere belang. En als ik die speeches niet had geschreven, had De Roon dezelfde ideeën uitgesproken. Voor de rest vond ik het schrijven van teksten geen nare bezigheid. De stage an sich was niet vervelend. Achteraf zei een collega: “Ik zag altijd wel in je ogen dat je hier niet uit volle overtuiging was”.’
Hoe kwamen de PVV’ers bij je over?
‘Het bleken hele normale mensen; sommigen zijn zelfs vrij genuanceerd. Niet iedereen wil alle buitenlanders het land uit zetten. Wel viel me bijvoorbeeld op dat hun beleid heel erg op de korte termijn is gericht. En ook hoe laatdunkend de fractie soms over haar eigen kiezers doet. Ik had twee meelezers, waarvan de een zei: “Zie je wel, wat een rare partij” en de ander: “Misschien ga ik straks wel PVV stemmen”.’
Waren er tijdens je dubbelleven momenten dat je door de mand dreigde te vallen?
‘Ja. Bijvoorbeeld, toen ik in de Tweede Kamer een keer een oud-studiegenoot tegen het lijf liep. “O, wat leuk!”, zei ze, “wat doe jij hier?’. Daar heb ik toen een beetje om heen kunnen kletsen.’
