Vrijmetselarij, kastelenkunde, Fries, Japanse prentkunst – de faculteit Geesteswetenschappen kent ongeveer veertig zogeheten bijzondere leerstoelen. Dat moeten er minder worden.
Per twee gewone leerstoelen mag er straks maar één bijzondere bestaan, staat in een notitie van het faculteitsbestuur over hooglerarenbeleid. Een bijzondere leerstoel wordt betaald door een geldschieter van buiten de universiteit. Het gaat vaak om aanstellingen van één dag in de week. Op dit moment telt de faculteit drieënzestig gewone leerstoelen (‘ordinariaten’). Volgens de nieuwe norm zouden er op dit moment maximaal tweeëndertig bijzondere leerstoelen mogen zijn, maar dat zijn er nu achtendertig.
Het bestuur zal ‘terughoudend’ zijn wat betreft nieuwe bijzondere leerstoelen en de eisen aanscherpen voor bestaande. Die moeten aantoonbaar iets opleveren, bijvoorbeeld versterking van het maatschappelijk netwerk, gerealiseerde promoties of belangstelling van studenten. De leerstoel moet ook goed passen ‘in de strategie van de faculteit’. Een nieuw vakgebied krijgt straks maximaal tien jaar om zich te bewijzen. Lukt dat, dan moet de leerstoel worden omgezet in een gewone. Lukt dat niet, dan moet de stoel verdwijnen. De zogeheten ‘ideeële’ leerstoelen, die gesponsord worden door ideologische of religieuze stichtingen mogen overigens wel onbeperkt worden verlengd. Bijzondere leerstoelen mogen ook niet worden gebruikt voor personeelsbeleid: een UHD die hogerop wil, zal de weg moeten volgen van het echte hoogleraarschap.
De nieuwe strengheid geldt niet voor de ‘gesponsorde leerstoelen’, zoals de Sultan van Oman-leerstoel Islam en de leerstoel zeegeschiedenis. Het verschil is volgens het bestuur dat het bij die categorie ‘niet gaat om de ontwikkeling van een vakgebied, een ideëel vakgebied of een netwerkfunctie’ en dat het sponsoringsbedrag vele malen hoger is.
De adviescommissie onderwijs was in een schriftelijke reactie geen voorstander van limiet op bijzondere hoogleraren, uit vrees met het badwater ook het kind weg te gooien. De nieuwe regeling werd gisteren besproken in de faculteitsraad, in het kader van het nieuwe carrièrebeleid voor hoogleraren en UHD’s. Maar de raad heeft nog geen advies uitgebracht.
