Tofi Dibi: ‘Ik denk dat de leenangst niet onderschat moet worden’
FOTO: HH
Tofik Dibi: ‘Studieloon later terugbetalen’
Tofik Dibi, Kamerlid van Groen-Links, wat is de volgens u de toekomst van de studiefinanciering?
‘De studiefinanciering wordt bij elke bezuinigingsronde verder uitgehold. We wilden een nieuw en duurzaam systeem bedenken. Het is de bedoeling dat studenten van het hbo en wo een studieloon gaan krijgen. We denken aan een bedrag van 700 euro. Dat is ongeveer het bijstandsniveau van een alleenstaande. Ook betaal je geen collegegeld. Als je na de studie een baan hebt, ga je naar draagkracht een studietaks betalen. Iemand die modaal of hoger verdient, betaalt een procent meer belasting. Als je minder verdient dan modaal, betaal je geen extra belasting.’
Wat is er tegen het leenstelsel?
‘Het is terug naar de oude tijd. De studiefinanciering is er juist gekomen om het voor iedereen mogelijk te maken om te studeren. Niet alleen voor kinderen met rijke ouders. Die situatie krijg je dan nu weer. Studeren wordt weer elitair. De VVD zegt natuurlijk: ‘Dan ga je toch lenen.’ Ik denk dat de leenangst niet moet worden onderschat.’
Halbe Zijlstra (VVD) zei tijdens het debat dat studenten zich suf lenen.
‘Dat is ook waar. Maar lenen voor een Playstation of een tv is wel iets heel anders dan een studieschuld opbouwen van tienduizenden euro’s. Het is een andere orde van grootte. Je raakt dan als student de grip kwijt. Een hogere belasting betalen komt veel minder hard aan.’
Wat vinden de andere partijen van het plan?
‘De PvdA neigt helaas naar een leenstelsel en dat is natuurlijk moeilijk uit te leggen aan de achterban. Want het is niet erg sociaal. Het studieloon en -taks plan is niet nieuw. GroenLinks is er samen met studentenvakbond LSVb maar ook met de Jonge Socialisten (de jongerenbeweging van de PvdA, red.) al vaker mee in de weer geweest. Het is dus een lastig dossier voor de partij.
Ik snap overigens de houding van de SP niet in deze discussie. Die willen alles bij het oude houden. Nu gaat er nog veel geld van mensen die relatief weinig hebben naar studenten van rijke ouders. Terwijl ons plan optimaal nivellerend werkt. De VVD noemde het een socialistisch plan. Die kwalificatie geef ik het zelf liever niet. Maar ik had toch wel verwacht dat het plan de SP zou aanspreken.’
De aanloopkosten zijn hoog
‘Dat klopt. Maar het is een investering die zich dubbel en dwars terugverdient. We willen het geld dat via de taks binnenkomt, besteden aan het hoger onderwijs.’
Hoe willen jullie voorkomen dat studenten langzamer gaan studeren? Ze betalen geen collegegeld en krijgen een zak geld mee. ‘Die belasting dat zien we dan wel weer’, denken een aantal van hen misschien.
‘Er zit natuurlijk wel een limiet aan de looptijd van het studieloon. Je krijgt het net zo lang als de basisbeurs. Je moet trouwens ook studietaks betalen als je niet afstudeert. We denken ook aan een positieve prikkel. We willen dat studenten die in één jaar hun propedeuse halen een lagere belasting gaan betalen.’
