Mare Nummer 09     05 november 2009

09
Nog onzeker of tweede studie duurder wordt
Eerste Kamer is kritisch over plannen van Plasterk

Het is nog niet zeker dat een tweede studie voor studenten die al een diploma hebben, duurder wordt.

DOOR VINCENT BONGERS Minister Plasterk van Onderwijs wil voortaan nog maar een bachelor en een master per student betalen. Dit betekent dat een student voor een tweede studie het instellingscollegegeld moet gaan betalen, in plaats van het wettelijke collegegeld. Dat instellingsgeld verschilt per universiteit en per studie.

De maatregel is al door de Tweede Kamer aangenomen en zou het komende collegejaar moeten ingaan. Maar de Eerste Kamer is kritisch.

Er zit echter een maas in de wet. Zolang de eerste studie nog niet is afgerond, is het niet mogelijk om voor een tweede studie het instellingsgeld te vragen.

De nieuwe maatregel kan dan ook ‘tot strategisch gedrag leiden’, stellen een aantal fracties in de Eerste Kamer. Studenten gaan het afronden van hun eerste studie vertragen om te voorkomen dat ze meer moeten betalen voor een tweede opleiding. ‘Het kan toch niet de bedoeling zijn, een bepaling in de wet op te nemen die gemakkelijk te vermijden valt’, stelt de VVD-fractie.

Daarnaast vindt een meerderheid van de Kamer dat ambitieuze en talentvolle studenten door de wetsbepaling gehinderd worden in plaats van gestimuleerd. Plasterks eigen partij, de PvdA, is zeer kritisch over de maatregel. ‘Bereiken we met dit voorstel niet juist een onbedoeld resultaat: financiële drempels opwerpen voor studenten die juist zeer gemotiveerd zijn om een studie te volgen?’ Aldus de PvdA-fractie.

De Eerste Kamer heeft een lijst met vragen gestuurd aan de minister. In de loop van het collegejaar wordt er over de wet gestemd.

Minister Plasterk wil studenten met een tweede studie meer laten betalen om studenten van boven de dertig goedkoper te laten studeren. De leeftijdsgrens verdwijnt dan ook in de nieuwe wet. De minister moet echter wel binnen het ministeriele budget blijven. Plasterk maakt het dan ook als vorm van compensatie mogelijk voor instellingen om meer geld te vragen voor een tweede studie.

De minister vindt dat als je al hoger opgeleid bent het niet onredelijk is om meer te betalen voor een tweede studie. Ook verwacht hij dat een gemotiveerde student echt niet zal worden afgeschrikt. De minister stelt nadrukkelijk dat een instelling een hoger instellingsgeld mag vragen: maar het ‘hoeft niet.’

‘Het stoort mij dat de minister zo laconiek doet over het lenen’, zegt Gerard Oosterwijk van studentenvakbond LSVb. ‘Bij 4000 euro begint het pas. Het wordt meer. Studenten van buiten de Economische Europese Ruimte betalen volgens Oosterwijk al vaak bedragen van ruim boven de 10.000 euro. ‘Dat zou dan kunnen gelden voor alle studenten die een tweede studie willen gaan doen.’

Oosterwijk voorziet ‘een rommeltje’ als de wet er komt. ‘Studenten zullen dan een planning gaan maken waarin ze het halen van hun eerste studie uitstellen. Ook vrees ik dat het vaker gaat voorkomen dat tweede studies niet worden afgemaakt. Dat lijkt mij ook niet echt passen bij het streven van de minister naar excellentie. Ik hoop dat de Eerste Kamer de wet zal tegenhouden.’