De Leidse faculteit Geesteswetenschappen moet radicalere keuzes maken, vooral wat betreft het opleidingenaanbod.
DOOR ARJEN VAN VEELEN
Zo reageerde het regieorgaan Duurzame Geesteswetenschappen op het vernieuwingsplan van de faculteit. Met dat plan hoopt Leiden geld te krijgen uit de subsidiepot van Duurzame Geesteswetenschappen. De definitieve aanvraag moet in december de deur uit.
In een eerste reactie oordeelde de commissie positief over de Leidse toekomstplannen, aldus decaan Wim van den Doel tijdens de faculteitsraadsvergadering vorige week, maar de commissie tekende aan dat de faculteit meer radicale keuzes zou kunnen maken. Dat betreft vooral het opleidingenaanbod. Het regieorgaan is liefhebber van de op Amerikaanse leest geschoeide Liberal Arts Colleges: brede, algemeen vormende opleidingen, en houdt dus niet van het huidige aanbod van specialistische opleidingen.
De Leidse faculteit heeft al een begin gemaakt met het aaneensluiten van de verschillende eilandjes. Sommige studies delen nu hun eerste semester. Maar kennelijk zijn dergelijke stapjes niet verstrekkend genoeg.
De decaan schetste tijdens de vergadering een toekomstbeeld waarbij er een gezamenlijke propedeuse komt voor de geesteswetenschap. De toekomst zoals beschreven in “Een hele wereld te winnen” is nog niet zo radicaal. Wel duidelijk is dat er van de huidige masters een flink aantal zal verdwijnen. Tegelijk komen er nieuwe bij. Bijvoorbeeld ’taalonafhankelijke masters’ voor verschillende regio’s (voor mensen die over China willen leren maar niet over Chinees). En ook nieuwe praktijkgerichte masters, die idealiter aansluiten op hbo-opleidingen (bijvoorbeeld Wereld Erfhoedstudies of Multiculturele Samenleving). Bacheloropleidingen moeten veel meer samenwerken of zelfs samengaan. Ook hier komen er nieuwe, brede bachelors bij, zoals cultuurwetenschap, taal & communicatie. En voor bepaalde regio’s komt er een ‘taalarm’-traject.
Studies Duits en Slavistiek/Ruslandkunde moeten meer samenwerken met de buuruniversiteiten. Duits trok vorig jaar in de hele Randstad slechts 18 studenten. Leiden, Amsterdam en Utrecht zullen colleges moeten gaan delen.
Bij andere talenstudies van moderne economische grootmachten, zoals Brazilië, Turkije, India, Indonesië moeten meer docenten worden aangetrokken. Daar heeft Leiden nu relatief weinig expertise in. In het plan wordt overigens niet meer gesproken van ‘kleine letteren’ en ‘unica’ (die termen zouden te ivoren toren-achtig klinken) maar van ‘talen en culturen van de wereld’ genoemd. Het plan vraagt wel expliciet geldt voor twee unieke wetenschappelijke projecten, namelijk de Berichtigungsliste der griechischen Papyrusurkunden aus Ägypten en het Supplementum EpigraphicumGraecum (respectievelijk het ontsluiten van publicaties op het gebied van papyri en inscripties). Extra geld wordt ook gevraagd voor de bibliotheken; voor nieuwbouw van de Witte Singel; voor meer ict-faciliteiten. Ook pleit het voor de oprichting van een National Resource Center, een centrum dat de Leidse expertise op taal- en cultuurgebied ‘drempelloos’ toegankelijk moet maken voor ‘maatschappelijke partners’.
In het toekomstplan wordt ook het mysterie van de verdwenen geldpot opgelost, namelijk de vraag waar de Staalgelden waren gebleven. Dat was een structurele financiële injectie voor de unica in de jaren tachtig. Die zou nog steeds bestaan, maar niemand wist waar. De universiteit ontvangt het geld nog steeds, staat in het plan, maar is door opeenvolgende maatregelen onherkenbaar opgelost in de algemene begroting en bovendien allang niet meer toereikend voor de huidige structurele tekorten. AvV
