Mare Nummer 24     19 maart 2009

24
Kees Moelikers
Boeiend onder en boven de gordel
Bioloog gaat op zoek naar laatste schaamluis van Nederland

Kees Moelikers De eendenman is een collectie verhalen, geschreven door het soort persoonlijkheid dat langdurig naar de verkrachting van een dode eend gaat kijken.

DOOR BART BRAUN Op vijf juni 1995, iets voor zessen, werd Kees Moeliker opgeschrikt door een doffe klap. De conservator van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam ging kijken. Er bleek een wilde eend tegen de ramen van het museum te zijn gevlogen. Het dier moet in één klap dood zijn gegaan. Naast hem liep een springlevende eend, ook een mannetje. Twee minuten later beklom de woerd het nog warme lijk van zijn soortgenoot, en begon het te verkrachten.

Moeliker maakte, zoals het een goed bioloog betaamt, 75 minuten lang aantekeningen over het gedrag. De eend werd opgezet voor de museumcollectie.

En dat was dat. Moeliker was op dat moment vooral bekend voor de herontdekking van de uitgestorven gewaande Molukse vliegenvanger Monarcha boanensis. Bekend, tenminste, binnen een beperkte kring van ornithologen en conservatoren.

Dat veranderde toen Moeliker in 2003 een Ig Nobelprijs won voor zijn artikel over ‘het eerste beschreven geval van homoseksuele necrofilie bij de wilde eend.’ De Ig Nobelprijzen zijn een vrolijke tegenhanger van de echte Nobelprijzen, en bedoeld voor ‘wetenschap die je eerst aan het lachen, en dan aan het denken zet.’ De Ig Nobelprijs voor scheikunde in 2008 ging naar onderzoekers die de zaaddodende werking van Coca Cola vergeleken met die van Pepsi.

Sinds hij de bijzondere onderscheiding kreeg, is Kees Moeliker ‘de eendenman.’ Voor radio en televisie en gezelschappen van over de hele wereld vertelde hij keer op keer het verhaal van zijn eend. Volgende week dinsdag komt hij dat in Leiden doen.

Vorige maand verscheen Moelikers boek, De eendenmanover homoseksuele necrofilie en ander opmerkelijk diergedrag. Het is een bundeling van verhalen over Moelikers werk, geschreven door het soort persoonlijkheid dat vijf kwartier lang naar een verkrachtende eend gaat kijken en aantekeningen maakt. Het boek gaat over transseksuele fazanten, penisverkleiners en hoe ontzettend moeilijk het was om aan schaamluizen te komen voor de insectencollectie van het museum. Dankzij het wegscheren van schaamhaar verliezen de diertjes hun natuurlijke habitat. In Nederland zijn ze zo goed als uitgestorven, schijnt.

Ook boven de gordel valt er wat te beleven. Moelikers speurtocht naar de Dominomus, bijvoorbeeld, of de kolonie van zeldzame kwakken (reigerachtige vogels) die midden in Rotterdam broedt. Ze halen hun eten nog steeds bij Diergaarde Blijdorp, waar hun ouders ooit ontsnapten, ontdekte Moeliker.

Voor wie dinsdag niet kan, maar wel zijn steentje bij wil dragen: Moeliker is nog steeds op zoek naar meer schaamluizen, ‘met name exemplaren die in wimpers worden gevonden.’ Stop ze in een buisje met 70% alcohol – wodka mag ook – en stuur ze op naar Rotterdam. Wie de andere kant opkijkt als er iets gebeurt dat met dieren en seks te maken heeft, wint natuurlijk nooit een Ig Nobelprijs.

Lezing Kees Moeliker
Selexyz Kooyker, Breestraat 93
Di 24 maart 19:30
Toegang: € 5,-, studenten: € 2,50 o.v.v. collegekaart.