Jelle Zandveld (25) voor zijn huis in de Kraaierstraat & Johan Caspers (27) in ‘De Keet’.
FOTO: Marc de Haan
140 euro + 1 maatje = heel huis Antikrakers kunnen jaren wonen in luxe. Maar je bent er zo uitgegooid
Op allerlei toplocaties in Leiden staan panden tijdelijk leeg. Vaak schakelen de eigenaren antikraakbureaus in om krakers of verkrotting te snel af te zijn. ‘Je moet elk moment kunnen vertrekken.
DOOR VINCENT BONGERS De ruime kamer van geschiedenisstudent Johan Caspers (27) bevindt zich in ‘De Keet’, een pand aan de Rijnsburgerweg. Het is ontworpen door de architect Hendrik Jesse. Die woonde er vanaf 1906 tot aan zijn dood in 1943 en hield er kantoor aan huis. Tot 2007 was er een advocatenkantoor gevestigd. Toen werd het pand verkocht. De nieuwe eigenaar had geen kortetermijnplannen voor het gebouw en schakelde antikraakbureau Interim Vastgoedbeheer in. Er wonen nu vier mensen.
De kamers in het pand dat op de Leidse monumentenlijst staat, zijn voorzien van fraai vormgegeven schouwen en allerlei decoratieve details. Ze zijn vooral ook groot. ‘Deze kamer is ongeveer 25 vierkante meter’, zegt Caspers. ‘Ik heb ook nog een studeerkamer die ongeveer even ruim is. Je zou op je pantoffels naar colleges bij Sociale Wetenschappen of het Universitair Medisch Centrum kunnen gaan. Het station is natuurlijk ook vlakbij.’
Hiervoor betaalt hij 175 euro all in. ‘Dat is minder dan je kwijt bent aan een kamer in de Peli. Interim omschrijft het bedrag als bruikleenkosten. Antikraak wonen heeft natuurlijk ook een groot nadeel. ‘Je kunt elk moment te horen krijgen dat je moet vertrekken, zegt Caspers. ‘In het contract staat dat beide partijen zonder opgave van reden kunnen opzeggen. Er is in principe een opzegtermijn van slechts drie weken. Maar ik woon nu zes jaar via Interim en heb altijd een heel goed contact met ze gehad. Als we weg moeten, zullen we dat eerder horen. Ze houden ons redelijk op de hoogte. Op zijn vroegst zullen we in oktober 2009 moeten vertrekken. Daar horen we in de zomer meer over.’
Caspers legt uit hoe hij bij Interim is terecht gekomen. ‘Ik ben er via een vriendin ingerold. Je schrijft je in en als ze mensen nodig hebben nemen contact met je op als ze mensen nodig hebben voor een bepaald pand.
Ik ben in 2002 vanuit Tilburg naar Leiden gekomen. Ik heb nog even in de SLS barakken, die in 2003 zijn gesloopt, aan de Oude Rijnsburgseweg gewoond. Mijn eerst antikraak woning was bij vliegveld Valkenburg bij Katwijk. Dat huis werd uiteindelijk gesloopt toen het vliegveld werd gesloten. Toen ben ik via Interim doorverhuisd naar Noordwijk. Waar ik in een kantoor van het ministerie van Defensie heb gewoond. Ik wilde graag een woning in Leiden. Dat heb ik Interim ook laten weten. Anderhalf jaar geleden kwamen ze met dit pand. Dit is veruit de mooiste en beste locatie waar ik heb gewoond. De kamers in Noordwijk waren ook groot. Maar dit huis heeft karakter. Ik wil hier niet graag weg. Dat geldt ook voor mijn huisgenoten.’
‘Ik woon al twee jaar antikraak in het centrum van Leiden’, zegt Jelle Zandveld (25) die hier biologie studeert. ‘Het pand staat aan de Kraaierstraat, zijstraat van de Hogewoerd. Het was vroeger een slagerij waar de slager boven woonde. We zijn aan deze woning gekomen via Ad Hoc. Ik ben voorgedragen door een vriendin die al bij hen antikraak woonde en heb me toen ingeschreven.’
Hij woont hier met een huisgenoot. Ze betalen allebei rond de 140 euro per maand. Voor dat bedrag krijgen de twee een heel huis. ‘We hebben op de begane grond een ruimte van naar schatting 75 vierkante meter die mijn huisgenoot voor een deel gebruikt voor zijn galerie.’ Verder is er een woonkamer van zo’n 50 vierkante meter en hebben ze allebei een slaapkamer van rond de 15 vierkante meter. Uiteraard is er dan nog een keuken, badkamer en wc.
Zandveld: ‘Ik woon hier al twee jaar. Dus dat gaat goed. Ik heb wel horrorverhalen gehoord van mensen die al vrij snel weer uit hun huis moesten vertrekken. In principe hoeft Ad Hoc pas twee weken van te voren te melden dat je moet vertrekken.’
Woningbouwcorporatie Portaal is eigenaar van het pand. ‘Ze willen het eerst verbouwen en dan in de verkoop gooien. Er komen de laatste tijd wat vaker mensen die wat komen opmeten en klussen. Dus wellicht gaat er binnenkort wat gebeuren. Ik zie het wel.’
In principe mag je als bewoner niets veranderen aan de woning. ‘We hadden op een gegeven moment de keukenmuren met de meest uiteenlopend kleuren geverfd. Daar waren ze niet blij mee bij Ad Hoc en toen was er even de dreiging dat ze ons er uit zouden schoppen.’
Wat Zandveld betreft, is antikraak wonen een redelijk goede oplossing voor leegstand. ‘Daarnaast is het voor veel mensen fijn dat ze niet hoeven te kraken voor een goedkope woning.’
Dit is het laatste deel van een tweeluik over alternatief wonen in Leiden. Vorige week kon u lezen hoe krakers een dak boven hun hoofd. Dat artikel is terug te lezen op www.mareonline.nl
Nog minder rechten dan krakers maar je woont prachtig
In Leiden zijn onder andere de bedrijven Ad Hoc, Interim, Bewaakt en Bewoond en Huis Oppas Dienst (H.O.D) actief. Dit laatste bedrijf beheert voor de gemeente Leiden een tiental panden.
Antikrakers (ook wel kraakwachten) hebben veel minder rechten dan reguliere huurders of zelfs krakers. Dit komt door de juridische constructie waaronder de woonovereenkomst wordt aangegaan. De tijdelijke bewoners krijgen geen huurcontract, en zodoende hoeven de bepalingen inzake de wettelijke huurbescherming niet in acht genomen te worden.
Als compensatie voor de korte opzegtermijn -meestal een paar weken- is de woonvergoeding die de kraakwachten moeten betalen veel lager dan de huurprijs voor het pand in het economisch verkeer zou bedragen. Daarnaast spreken de meeste antikraakbureaus de intentie, maar niet de garantie, uit dat ze bij beëindiging van de woonovereenkomst een ander antikraakpand ter beschikking te zullen stellen.
In het contract staat vaak vermeld dat de bewoners niet werkelijk bewoners zijn maar gebruikers van het onroerend goed. Doordat antikrakers geen echte bewoners zijn, kan het pand direct na het vertrek van de antikrakers weer gekraakt worden. Bij reguliere bewoners dient het pand eerst een jaar niet meer gebruikt te worden.
