Iedere donderdagavond houdt het Leidse kraakbolwerk Multiplek een kraakspreekuur. ‘Je leert de dingen beter waarderen als ze je niet komen aanwaaien.’
Vlakbij het station bevindt zich één van de bolwerken van het Leidse krakerswereld: de Multipleks. Het winkel- en kantoorpand is in 2005 gekraakt en uitgegroeid tot een ontmoetingscentrum waar bands optreden en andere culturele activiteiten plaatsvinden. De krakers hebben inmiddels het pand voorzien van keukens, douches en sanitair. Alleen het pand verwarmen is lastig. Er wonen op dit moment zeven mensen. Meer kan niet omdat de rest van het pand onbewoonbaar is verklaard en brandgevaarlijk zou zijn.
Op donderdagavond wordt er een veganistisch eetcafé georganiseerd. No meat no murder staat er in vrolijke kleuren op de muur van de keuken geschilderd. Er wordt veganistische shoarma geserveerd. Tussendoor en op informele wijze houdt Robbert – zoals elke donderdagavond van zes tot acht - het kraakspreekuur (KSU). Deze avond komen er zo’n vijfentwintig mensen opdagen.
Eigenaar van de Multipleks is Ronnie van der Putte, de vastgoedbaas met wie de Leidse gemeentepolitiek al jaren mee in de clinch ligt. ‘De gemeente, Van der Putte en een tweetal andere partijen zijn nu al een tijd aan het touwtrekken over hoe het nu verder moet met dit pand’, zegt Multipleks-bewoner Geert (26) die informatica in Delft studeert. ‘De krakers koorddansen eigenlijk op dat strakgetrokken touw. Ik geloof overigens niet dat Van der Putte het op dit moment erg vindt dat het gebouw door ons wordt bewoond.’
Eline (23), die net haar studie culturele antropologie in Leiden heeft afgerond, is oud-bewoner. ‘Het was een bijzonder leuke tijd’, aldus Eline. ‘De gemeenschapszin is hier groot. Het samen dingen oplossen heeft mij gevormd. Je leert de dingen beter waarderen als ze je niet komen aanwaaien. Het enige wat ik niet zo prettig vond was de kou. Ik heb ook in een studentenhuis gewoond. Daar was het een chaos en vies. Krakers werken juist intensief samen aan de woonomgeving leefbaar te houden en doen er alles aan om mogelijke overlast te beperken.’
Fransisca (23) studeert Ruslandkunde in Leiden, woont in de Multipleks en is een van de koks vanavond. Ze heeft een uitgesproken mening over anti-kraakbeleid: ‘Anti-kraak bureaus geven eigenaars een instrument om te speculeren. Maar dat is niet het enige. Een ander nadeel is dat in panden vaak maar een klein aantal mensen anti-kraak mogen wonen. De beschikbare ruime wordt niet effectief benut. Waardoor woningnood nauwelijks wordt teruggedrongen.’
Ontruiming vrijplaats staat op stapel
Al sinds 1968 worden een aantal panden aan de Hooglandse kerkgracht en de Koppenhinksteeg gekraakt. Er zijn op dit moment verschillende organisaties in de panden gevestigd. Het gaat onder andere om ontmoetingsruimte de Linkse Kerk, cultureel centrum Bar&Boos, de Weggeefwinkel en een sportschool. Ook de links activistisch organisatie Eurodusnie houdt er sinds 2006 kantoor. De locatie staat bekend als Vrijplaats Koppenhinksteeg.
Het college van burgemeester en wethouders heeft in juni 2005 besloten het gebruik van de panden te legaliseren, ondanks het feit dat de activiteiten die in de Vrijplaats plaatsvinden niet passen in het bestemmingsplan. De gemeenteraad heeft hiermee ingestemd. Ook het in het coalitieakkoord uit 2007, dat de basis vormde van het nieuwe college bestaande uit PvdA, VVD, CDA en GroenLinks, staat vermeld dat de legalisering doorgaat. Woningbouwcorporatie Ons Doel zou het complex voor één euro kopen en samen met de gemeente de renovatie van de panden betalen. Ook zouden er scherpe afspraken moeten worden gemaakt met de buurt over de activiteiten van de Vrijplaats.
De geschatte kosten van de verbouwing pakken nu hoger uit dan in eerste instantie werd gedacht. De gemeente en Ons Doel willen geen extra geld uitgeven aan de renovatie. Daarom heeft de gemeente besloten om de legalisatie niet door te voeren en de panden te verkopen. Officieel had de Vrijplaats deze week ontruimd moeten worden.
De stichting Vrijplaats Koppenhinksteeg is naar de rechter gestapt om de gemeente te dwingen zich aan de eerder gemaakte legaliseringafspraken te houden. Ook in hoger beroep is de eis van de stichting afgewezen.
Tot 20 februari konden geïnteresseerde partijen een bod uitbrengen op Koppenhinksteeg 2-6 en Hooglandse Kerkgracht 4. De stichting Vrijplaats Koppenhinksteeg heeft ook zelf een bod van een miljoen euro uitgebracht op deze panden.
