Door prijsstijgingen, dalende budgetten en toename van aantal gepubliceerde titels loopt de UB achter met de aanschaf van relevante recente literatuur, vooral bij Letteren.
Alles is duurder geworden en de budgetten zijn niet gestegen. Zo vat Kurt De Belder, directeur van de Universiteitsbibliotheek, samen waarom zijn bibliotheek een achterstand heeft. De gaten vallen vooral bij Letteren, waar het budget over de afgelopen twee jaar zelfs met een ton daalde (elke faculteit bepaalt zelf hoeveel geld zij vrijmaakt voor collectievorming). Intussen stijgt de hoeveelheid relevante literatuur.
‘Het betekent dat er allerhande gaten zijn gevallen in materiaal dat noodzakelijk was aan te schaffen maar dat toen niet bekostigd kon worden.’
Dat de situatie bij Letteren nijpend is, blijkt uit de nota Voornemen tot reorganisatie van het faculteitsbestuur Letteren. Ondanks de grote financiële problemen van de faculteit, wil het bestuur meer geld vrijmaken voor boeken. Anders vallen er nog grotere gaten, aldus de nota. Volgens het bestuur zit er nu een ‘dalende lijn’, in de aanschaf van monografieën.
Momenteel schaft de UB voor Letteren vooral boeken aan, die jaren geleden al gekocht hadden moeten worden. Het gaat om publicaties uit de periode 1999 en 2004. Dat gaat ten koste van interessante boeken die nu verschijnen. ‘Zonder verdere interventie’ en ‘gelet op de vrij spectaculaire stijging van het aantal relevante boektitelszal deze situatie verslechteren’, aldus de nota.
Die interventie moet bestaan uit een budgetstijging. Het budget is nu ruim vijf ton, waar dat volgens het Letterenbestuur een kleine negen ton had moeten zijn. In het plan staat niet of die vier extra ton er bij komen. Uiterlijk 1 juni moet dat duidelijkheid zijn. Ook blijkt dan of de deelbibliotheken hun huidige plaats blijven behouden. ‘Het zou fantastisch zijn als dat extra bedrag er bij komt’, zegt De Belder. ‘Maar of het reëel is binnen de huidige reorganisatieproblematiek is iets dat we moeten afwachten’.
De problemen zijn acuut omdat vanaf volgend jaar een bijzondere subsidie stopt. Vier jaar lang injecteerde het NWO extra geld om gaten te vullen. Daarop volgde een bijdrage van de Universiteit van twee jaar. Die kraan gaat eind dit jaar dicht.
Bij de FSW en bij W&N stegen de budgetten de afgelopen jaren juist. Toch spelen volgens De Belder daar vergelijkbare problemen. Volgens de directeur zijn de internationale trends van de afgelopen jaren een verschuiving van monografieën naar tijdschriften (die veel duurder zijn geworden) en een prijsstijging van de monografieën. Dat terwijl er ‘nog nooit zo veel papier geproduceerd is als dit jaar’.
De universiteitsbibliotheek probeert enerzijds zo goedkoop mogelijk in te kopen en moet zich anderzijds noodgedwongen specialiseren. De abonnementen van papieren tijdschriften zijn zo veel mogelijk opgezegd en vervangen door digitale. Sinds dit jaar werkt Leiden ook samen met wetenschappelijke bibliotheken uit Duistland, Engeland en Denemarken. Dat moet volgens De Belder zorgen voor ’onderhandelingspower’ tegenover de uitgevers. Ook experimenteert de UB met Europese aanbesteding, om te kijken of dat besparingen oplevert. Volgens de bibliothecaris is het streven om alle relevante titels te kopen achterhaald. ‘De idee van een universele bibliotheek ligt al decennia lang achter ons’. De bibliotheken verdelen nu onderling de specialisaties. Leiden koopt bijvoorbeeld extra in voor Chinees en Kunstgeschiedenis. AVV
