Slakkensperma

Vrijwell alle slakkenhuisjes op de wereld zijn - van bovenaf gezien - met de klok meegedraaid. Er zijn echter uitzonderingen: de Aziatische slakkenfamilie Amphidromus omvat bijvoorbeeld een aantal soorten die zowel links- als rechtsdraaiend kunnen zijn: zowel het huisje als het mannelijk geslachtsorgaan draaien dezelfde kant op. Bij de meeste slakkensoorten past een rechtsdraaiende piemel niet in een linksdraaiende slak, maar voor amphidromussen is dat geen probleem.
‘Piemel’ is eigenlijk niet het juiste woord: de slakjes produceren een zogeheten spermatofoor: een kurkentrekkervormig pakketje waar de spermacellen inzitten. De spermatofoor is overigens langer dan het slakje zelf. Dat is niet zo zielig voor de vrouwtjes als het misschien klinkt, want alle slakken zijn zowel mannelijk als vrouwelijk.
In het vakblad Zoomorphology beschrijven de Leidse biologen Menno Schilthuizen en Bertie-Joan van Heuven het sperma van de soort Amphidromus inversus. Wat blijkt: de huisjes kunnen links- of rechtsdraaiend zijn. De spermatoforen kunnen links- of rechtsdraaiend zijn. Maar de spermacellen zelf zijn altijd rechtsdraaiend. Iets waar de biologen zich over achter de oren krabben, want die dachten dat alle draairichtingen in een slak met één genetische druk op de knop bepaald werd.

Deel dit bericht: