Door Bart Braun Johan Huizinga zou de K’nexende studenten van tegenwoordig maar niks vinden. In zijn Homo ludens hekelt hij ‘de gemakkelijk bevredigde maar nooit verzadigde behoefte aan banale verstrooiing, de zucht tot grove sensatie, de lust aan massavertoon. Op iets dieper liggend niveau sluiten daarbij aan: de levendige clubgeest met zijn aankleve van zichtbare onderscheidingsteekenen, formeele handgebaren, herkennings- en aankondigingsgeluiden(…)’
Volgens de grote Leidse historicus lag zulk ‘puerilisme’ – grofweg betekent dat zoiets als ‘kinderachtige jongens-mentaliteit’ – aan de kern van vrijwel alle Westerse problemen. De geschiedenis heeft hem gelijk gegeven: een jaar nadat Homo ludens uitkwam, begon de Tweede Wereldoorlog. Huizinga’s woorden lijken wellicht op jaarclubmeisjes te slaan, maar hij had het over NSB’ers.
Inmiddels zijn we meer dan zeventig jaar verder, en de verleiding is groot om Huizinga’s woorden andermaal uit de kast te halen. In de politiek, rondom de voetbalvelden, op feestdagen en op televisie is het kinderachtigheid troef. Het kan haast niet anders of de huidige economische crisis is slechts een dipje, vergeleken bij het maatschappelijk failliet dat om de hoek staat.
Onzin. Het kan natuurlijk niet dat de Westerse samenleving al zeventig jaar in crisis verkeert, zeker niet als je kijkt naar de enorme vooruitgangen die er in die tijd zijn gemaakt. De wereld is welvarender en vreedzamer dan ooit; wetenschap en techniek ontwikkelen zich razendsnel en lossen steeds meer van onze problemen op. De oude Grieken klaagden al over de jeugd van tegenwoordig, maar niemand die er ook maar over peinst om van levensstijl met hen te ruilen.
Hedonisme en escapisme zijn altijd al eigenschappen van het studentenleven geweest. Alleen zijn er nu meer opties dan ooit. Wie weet wat Huizinga in zijn studententijd zou hebben gedaan als hij toegang had gehad tot Lego, Angry Birds, Donald Duck en Skyrim? De kindercultuur heeft bovendien ook zijn goede kanten. De Nederlandse kinderboeken zijn in hun fantasie en stijl veel verder dan de zo op het kleine gerichte en doodsaaie Nederlandse grotemensenliteratuur. En is creatief legoën per se slechter dan, zeg, discussiëren over politiek?
Tegenover de zuurpruimerij van Huizinga zou ik de modernere Eindhovense denker Theo Maassen willen plaatsen. ‘Waarom zie je nooit eens een volwassen iemand huppelen, terwijl dat toch een hele prettige manier van voortbewegen is? Omdat het minder leuk wordt! Op een gegeven moment bestel je een kinderijsje met verrassing…Parapluutje! Waarom doen we niet gewoon datgene wat het fijnste is? Als je vroeger jarig was met gym, en je mocht kiezen wat we gingen doen, dan koos je apenkooi. Apenkooi was het mooiste wat er was, en daarom vroeg ik me altijd af waarom er geen apenkooi-verenigingen zijn. Je kan bij voetbal, bij hockey en bij tennis, maar waarom niet bij apenkooi? Wie neemt dat soort beslissingen?’
Sindsdien zijn er diverse apenkooi-verenigingen opgericht. Inderdaad: door studenten. En gelijk hebben ze. Hulde aan hen die nog met plezier kan huppelen, zalig is hij die nog steeds blij is met een parapluutje.