BRIEVEN - MARE 17, 22 januari 2004
Parapsychologie

‘Exceptional human experiences’ wil de parapsychologie onderzoeken. De ‘exceptional claims’ die parapsychologen maken, vragen echter om ‘exceptional proof’.
Die evidentie is er, wil de nieuwe hoogleraar parapsychologie Hans Gerding ons doen geloven, want hij laat in Mare optekenen dat er een sterke aanwijzing is voor buitenzintuiglijke waarneming.
Het experiment gaat als volgt: een proefpersoon (een ‘zender’) moet zich op een random gekozen plaatje concentreren, en tegelijkertijd moet een ‘ontvanger’ in een andere kamer het juiste plaatje kiezen uit vier afbeeldingen. De gokkans is dus 25%. Volgens Gerding is 33% de gemiddelde uitslag van vele honderden sessies, en is dat behoorlijk significant. Die 33% komt waarschijnlijk uit een artikel van Bem & Honorton (1994), gepubliceerd in het gezaghebbende tijdschrift Psychological Bulletin - zij berekenden een gemiddelde ‘hit rate’ van 35%.
Lijkt mooi dus, maar helaas verzuimt de nieuwe professor te vermelden dat in een latere publicatie in hetzelfde tijdschrift (Milton & Wiseman, 1999) alles weer onderuit gehaald is. In deze nieuwe meta-analyse was het resultaat niet significant verschillend van kans, en de effect size van het verschijnsel 0.013 (effect sizes onder 0.15 worden gezien als ‘verwaarloosbaar’). Er wordt nog wat doorgefilosofeerd in het interview over quantumfysica en het doorbreken van de gebruikelijke concepten van tijd en ruimte. Als dat het onderwerp is van de parapsychologie, waarom worden die experimenten tussen zender en ontvanger dan eigenlijk gelijktijdig uitgevoerd? Laat de ontvanger toch eens een keer kiezen uit plaatjes die de zender pas over zes jaar aan de andere kant van de wereld gaat uitzenden.
Waarom geloven mensen in parapsychologische verschijnselen, en waarom hechten mensen die zulke ervaringen hebben er zoveel waarde aan? Inderdaad een fascinerend onderwerp van studie, net als de vraag waarom sommige mensen geloven dat ze ontvoerd zijn door aliens, en vervolgens gehersenspoeld en weer op aarde teruggezet. Daar is echter geen leerstoel parapsychologie voor nodig, waarop blijkens het interview een gelovige is benoemd. De leerstoel is zelfs schadelijk want: het is een erkenning voor het vakgebied, vindt de hoogleraar. Het doet me denken aan de famous quote van Carl Sagan: Keeping an open mind is a virtue - but not so open that your brains fall out.
Willem van der Does,
UHD Psychologie 		Dit is een reactie op dit artikel
Warhoofden

Het artikel 'Bestookt door warhoofden' in Mare van 18 december 2003 van Bruno van Wayenburg is slechts een deel van de waarheid. Het andere deel is dat het ook voorkomt dat op een heel zinvolle vondst opgestuurd naar wetenschappers totaal niet gereageerd wordt.
Een duidelijk voorbeeld is mijn artikel ‘Mass & Energy’, zie www.teleles.nl. De laatste tien jaar heb ik voortdurend geprobeerd hier respons op te krijgen, ik heb exemplaren van mijn artikel opgestuurd aan theoretici aan alle faculteiten natuurkunde in Nederland. Tevergeefs. Daarom heb ik in juni van dit jaar ruim vijftig exemplaren van mijn artikel doen toekomen aan theoretici en experimentatoren van de Leidse natuurkunde-faculteit. Opnieuw geen reactie.
Is het nu niet vreemd, dat deze uitgebreide actie van mij nergens in 'Bestookt door warhoofden' vermeld wordt? Dhr. Van Wayenburg laat professor Beenakker aan het woord, die zegt: ‘Ik heb er totaal geen geduld mee’. Professor Beenakker heeft van mij een exemplaar gekregen en beloofd het door te lezen. En iedereen in de faculteit weet van die ruim vijftig rondgestuurde exemplaren. Nu zijn er twee mogelijkheden.
De eerste: Bruno van Wayenburg vond dit onbelangrijk. De tweede: prof.dr. Beenakker heeft dit niet ter sprake gebracht. In beide gevallen doet de vraag zich voor: Waarom? Het is zo'n markante gebeurtenis, die zo precies past in het onderwerp van Wayenburgs artikel, dat het mij een gemiste kans lijkt er aan voorbij te gaan. Ikzelf denk, dat een journalist zo'n mooi voorbeeld nooit zou laten liggen. Ik houd het er dus even op, dat prof. Beenakker erover gezwegen heeft. Opnieuw de vraag: Waarom? Ik denk hierom: Als prof.dr. Beenakker hier melding van had gemaakt, was hij onder druk komen te staan om de argumentatie in mijn artikel te ontkrachten. Dat kan niet, want die is helemaal juist. En dat erkennen betekent ook erkennen, dat een belangrijk stuk theorie al ongeveer tachtig jaar lang verkeerd verteld wordt, preciezer gezegd, veel te ingewikkeld verteld wordt en in een vorm, die een nodeloze breuk met de klassieke natuurkunde inhoudt. Ik krijg nu sterk de indruk, dat geen enkele universitaire natuurkundige in Nederland wil erkennen een stuk nodeloos ingewikkelde theorie kritiekloos geaccepteerd te hebben.
Voor de goede orde; mijn herziening van dit stuk theorie doet geen nieuwe experimentele voorspellingen. Maar als experimentele gegevens op een ingewikkelde manier worden uitgelegd en dan later op een veel eenvoudiger manier blijken te kunnen worden uitgelegd, dan moet voor het laatste gekozen worden.
Het moet me ook van het hart, dat ik het onderwijsklimaat aan de natuurkundefaculteiten in Nederland buitengewoon slecht vind. En die mening zie ik bevestigd in de gang van zaken rond mijn artikel.
Q. ter Spill
docent natuurkunde middelbaar onderwijs te Leiden 		Dit is een reactie op dit artikel
Nieuw Rechts (II)

Laat ik allereerst mijn waardering uitspreken voor het feit dat Marc Bajema van Nieuw Rechts in Mare van 11 december jl. zo voor zijn standpunten durft uit te komen. Het getuigt van bijzonder veel moed om in de studentenwereld dergelijke “radicaalrechtse” standpunten te verkondigen. Dat is ook zijn goed recht.
Als collega-archeoloog begrijp ik er echter niets van. De manier waarop hij koste wat kost wil vasthouden aan de “Nederlandse Cultuur” druist voor mijn gevoel in tegen de manier waarop er in een wetenschap als de archeologie tegen het begrip cultuur wordt aangekeken. Is het niet zo dat een cultuur per definitie dynamisch is en dus altijd aan verandering onderhevig? Altijd vatbaar voor invloeden van buitenaf? Bestaat er dan wel zoiets als een “Nederlandse Cultuur”? En waarom zouden wij die dan moeten afsluiten van de buitenwereld?
Guiot Duermeijer
Klassiek archeoloog uit Leiden 		Dit is een reactie op dit artikel
Nieuw Rechts (III)

Graag reageer ik op de ingezonden brief (Mare 15, 18 december 2003) van Emile Eimermann. In zijn reactie op het interview met zijn vakgroepgenoot Marc Bajema wringt hij zich in allerlei ideologische bochten omdat hij het wil opnemen voor zijn vakgroep Archeologie. Ik geef toe, solidariteit met je vakgroep is een nobel gevoelen.
Maar in reactie waaróp meent Eimermann voor Archeologie in het defensief te springen? Wel, dat was hierop: zijn rechtse vakgroepgenoot Marc Bajema kreeg in Mare van 11 december spreekruimte om uit de doeken mocht doen wat het gedachtegoed van diens partij Nieuw Rechts zoal inhoudt.
Heeft dat iets te maken met de integriteit van de opleidingen van de vakgroep Archeologie? Eimermann vindt van wel. Hij is erover verontwaardigd dat iemand die archeologie studeert er zulke denkbeelden op na houdt. En voordat hij allerlei veronderstellingen omtrent Bajema's ideeën doet en hij laat zien waarom Bajema allerlei dingen niet zou moeten vinden, vraagt hij zich af waarom Bajema denkt wat hij denkt over de samenleving. Waarom vraagt hij het hem niet zelf, als hij écht geïnteresseerd is?
Om aan te tonen dat zulke ideeën volgens hem niet binnen de vakgroep passen haalt hij vakliteratuur, een archeologisch congres en allerlei lesmateriaal aan die elk verband tussen archeologie en de ideologie van die partij Nieuw Rechts zou moeten logenstraffen. Bajema deed aan nestbevuiling? In ieder geval heeft hij voor hem afgedaan. Eimermann raadt Bajema aan eens goed te lezen waar het in archeologie om draait; alle rechtse pleidooien voor monocultuur zullen daar ontzenuwd worden.
Ik heb ook het artikel gelezen maar Bajema rept daar met geen woord over archeologie. Hem werd alleen naar zijn politieke opinie gevraagd. Hij heeft in het geheel niet die vermeende link tussen nationalisme en archeologie gelegd.
Wie zegt dat je geen nationalist kunt zijn als je een bepaalde studie volgt? Leven we nog steeds in de jaren zeventig, waar je er niet bij hoorde als je het niet eens was met de boeken die voorgeschreven waren? Leidt een studie mensen op om voorbeeldige multiculturalisten of anderszins maatschappelijk geëngageerde mensen te zijn? Eimermann doet de opleiding Archeologie geen recht door impliciet te stellen dat het volgen van een studie tot een ideologische beperking zou moeten leiden.
Eimermann vergist zich: het is mogelijk allerlei denkrichtingen in te slaan, ongeacht je opleiding. Dit is gelukkig een pluriforme universiteit. Als er iemand is die Archeologie iets in de mond wilde leggen dan is Eimermann het wel, en niet Bajema die slechts gebruik maakt van zijn spreekrecht als student. In deze polemiek is het niet Bajema die Archeologie met het politieke associeert. Dat doet Eimermann voor hem.
Marcel Bas
Student Engelse taal en cultuur 		Dit is een reactie op dit artikel
Nieuw Rechts (IV)

In Mare van 11 december krijgt Marc Bajema volop de ruimte om een aantal ideeën te verkondigen van zijn partij Nieuw Rechts en de Van Oldenbarnevelt-denktank. Bajema doet natuurlijk zijn uiterste best om Nieuw Rechts af te schilderen als een nette partij. Hij zegt bijvoorbeeld dat mensen die de Hitler-groet brengen niet echt welkom zijn in zijn partij.
Maar Bajema's kameraden maken zich juist met regelmaat schuldig aan extreem-rechtse uitingen. Zo werkt Nieuw Rechts nauw samen met de extreem-rechtse Nieuwe Nationale Partij (NNP). Beide partijen organiseerden samen een aantal demonstraties tegen de islam. De NNP is de opvolger van de verboden fascistische partij CP'86. Eén van de bestuursleden van de NNP is Paul Peters. Hij verwierf 'faam' toen hij in april 2001 met twee geestverwanten de joodse begraafplaats bij Oosterhout vernielde en bekladde met nazistische en antisemitische leuzen. Peters verklaarde tijdens zijn strafzaak dat hij geen spijt had van de gebruikte leuzen ‘Juden raus’ en ‘Wir sind zurück’.
Dat Michiel Smit, de leider van Nieuw Rechts en collegabestuurslid van Bajema, geen problemen heeft om samen te werken met dit soort lieden, wekt geen verbazing. Smit kwam namelijk al eerder in opspraak: hij postte berichten op het neo-nazistische internet-forum ‘Stormfront Nederland en Vlaanderen’. Op dit forum vliegen de hakenkruisen, Hitler-portretten en antisemitische opmerkingen de bezoeker om de oren. In een discussie op het forum maakten leden zich druk over blanke jongeren die belangstelling hebben voor zwarte cultuur, zoals hiphop. De leden sierden deze jongeren met het scheldwoord ‘whiggers’, oftewel ‘white niggers’. Smit deed in deze discussie ook een duit in het zakje: ‘Er is een ding erger dan een neger, een blanke neger!’
Naast Bajema maakt ook de Vlaams Blokker Rob Verreycken deel uit van de Van Oldenbarnevelt-denktank. Deze denktank moet in praktijk Nieuw Rechts ideologische ondersteuning bieden. Verreycken was in 1988 betrokken bij een vechtpartij met tegenstanders van apartheid. In 1995 kreeg hij 9000 frank boete voor het aanvallen van linkse stickerverkopers. In 1997 viel hij bij een anti-fascistisch protest een fotograferende politieagent aan en duwde hem zijn toestel in het gezicht. Verreycken verdient zijn bijnaam ‘Rob Klop’ dan ook met verve. Hij stond als advocaat ook het Vlaamse Vrij Historisch Onderzoek (VHO) bij. Het VHO is een revisionistische organisatie die boeken uitgeeft die de holocaust ontkennen. Bajema laat al dit soort feiten onbenoemd. Ik begrijp dat best. Ik zou er ook niet mee te koop lopen.
Gerrit de Wit
medewerker anti-racistische organisatie De Fabel van de illegaal 		Dit is een reactie op dit artikel
Vervelend

Indien er met mij over de MA-students in het Nederlands gesproken wordt per
telefoon voor de "English page" van 18 december 2003, en ik word dan zogenaamd
"letterlijk" geciteerd in het Engels met een grammaticale fout erin, dan vind ik dat bijzonder vervelend.
Drs.A.M. Albers-Westerhoff
Expertisecentrum ICS 		Dit is een reactie op dit artikel