terug
ACHTERGROND - MARE 32, 5 juni 2003

De regering valt, bij het parlementje spelen

Wat u niet zag in Den Haag Vandaag: de val van de regering, twee weken geleden. Verantwoordelijk hiervoor was het Studentenparlement dat toen bijeenkwam. Op de echte Kamerbankjes gingen rechtenstudenten uit verschillende steden tegen elkaar tekeer. Tactiek van de Leidenaren: "We gaan ze breken."

Jeroen Overduin

In een mum van tijd bedekken velletjes aantekeningen de banken. In de blauwe stoelen wordt geanimeerd gefluisterd, briefjes gaan van hand tot hand. Het is alsof de Kamerleden deze vrijdag gewoon doorwerken in de plenaire zaal. Ze overleggen in de wandelgangen, terwijl de bode de uitgetikte amendementen rondbrengt - nét echt.
Sinds de jaren tachtig mogen "s lands rechtenstudenten beschikken over over de Haagse faciliteiten. Elke twee jaar komt het studentenparlement, een evenement georganiseerd door de samenwerkende rechtenfaculteiten, bijeen. Altijd op vrijdag, de dag dat het echte parlement niet vergadert. En, niet onbelangrijk: deelnemers verdienen er nog studiepunten mee ook.
"De studenten zullen er jaren later nog over spreken", zegt docent staats- en bestuursrecht Dr. Gerard Visscher, supporter van de Pragmatistische Partij uit Leiden.
Iedere stad vormt namelijk een partij, die een fictief wetsvoorstel verdedigt of verwerpt, afhankelijk van de politieke kleur die vooraf is toegekend. Ditmaal gaat het om de afschaffing van artikel 23 van de Grondwet, die de vrijheid van onderwijs garandeert, ofwel de subsidiëring van het bijzonder onderwijs. PvdA kamerlid Sharon Dijksma neemt voor de gelegenheid de rol van voorzitter op zich. Dijksma: "De studenten hebben het goed voorbereid, maar zijn wel wat tam."
De Leidse fractie bezet de middelste rijen. Als ware pragmatici pleiten ze voor afschaffing van het "anachronistische fossiel uit de tijd van de verzuiling." Met D66 in het achterhoofd streven ze vurig naar een volledig doorgevoerde scheiding van kerk en staat, want zelfs pragmatici hebben heilige overtuigingen. "De zeven rechtenstudenten, onder wie in werkelijkheid zowel sociaal-democraten als conservatieven, kwamen onder leiding van staats- en bestuursjurist Dr. Hans Martien ten Napel maandenlang wekelijks bijeen. Fractielid Edwin: "Dan denk je tot een gezamenlijk standpunt te zijn gekomen, en dan blijkt de volgende vergadering van niet."
Leiden scoort al vroeg. Tijdens de eerste termijn behandelen woordvoerders van de tien fracties het wetsvoorstel. Edwin interrumpeert een spreker van de Orthodox-Christenen (Tilburg), die een normen en waarden riedel ten gehore brengt waaraan Balkenende een puntje kan zuigen. "Hoe kunt u zeggen dat het bijzonder onderwijs draagvlak heeft", valt Edwin aan, "terwijl de meerderheid van de bevolking niet op de christelijke partijen heeft gestemd?" Touché. De zaal gniffelt. Zich wentelend in de overwinning merkt Edwin na zijn tweede vraag terloops op dat "het duidelijk is dat u de vraag niet heeft beantwoord". Die opmerking komt hem op een berisping van Dijksma te staan, die het spel uiterst serieus neemt.
In de comfortabele lounge gunnen de meeste studenten zichzelf eerst even de tijd om bij te komen. Maar de lunch is toch vooral bedoeld voor typisch Haags gekonkel. De Pragmatisten zetten alle zeilen bij om tot overeenstemming te komen met de Maastrichtse Sociaal-Democraten, die onder gelijkgestemden lobbyen voor hun motie. "Slecht voorstel" en "we gaan ze breken" klinkt het vanuit de Leidse hoek. Maar als de Leidse fractie niet akkoord gaat, dreigt Maastricht naar de oppositie te stappen. "Geen compromis ten koste van alles", besluiten de Pragmatisten vertwijfeld.
De ministers, gespeeld door drie (ex-)hoogleraren onderwijsrecht, lijken niet van zins om met ook maar één duimbreed van het wetsvoorstel af te wijken. Terwijl de "premier" reageert op de eerste termijn, stromen de wandelgangen vol met voortdurend van samenstelling veranderende groepjes. De kamerleden onderhandelen vurig. "De UvA is verschrikkelijk!" roept de Leidse Monirah uit, "Eerst is het ja ja ja, en dan weer nee!"
De Pragmatisten debatteren fel over de keuze of zij wel of niet bepaalde compromissen met andere partijen sluiten. Ook in de departementskantoren is het een hectische toestand. Het mag dan een spel zijn, maar de irritaties zijn oprecht. "Leiden klaar?" smaalt een Links Socialist (UvA), "Jullie houden het bijzonder onderwijs in stand? Nou, veel plezier!"
Vanachter het spreekgestoelte ergeren de fracties zich openlijk aan de onwelwillende ministers en aan elkaar. "Dat slaat als een tang op het spreekwoordelijke onreine varken!" roept een verontwaardigde woordvoerder van de Pro Integratie Moslim partij (PIM).
Ondertussen regent het moties. Een motie voor afschaffing van het duale stelsel krijgt een kamermeerderheid. De regering valt. De jury roept de Links Socialisten met hun rappe tongen uit tot beste spelers, waarmee de UvA voor de tweede keer op rij het studentparlement wint. Met het vullen der glazen maakt het venijn terstond plaats voor enthousiaste nabesprekingen. Één van de Pragmatisten overweegt: "Misschien dat ik toch nog de politiek in wil." omhoog